16 phút sau khi công bố giải noble văn chương, trang web Nobelprize.org đặt câu hỏi “Bạn đã đọc thứ gì của Jean-Marie Gustave Le Clézio chưa?”. Câu trả lời 13% là có và đa số 88% là chưa, trong số 504 ý kiến. Có lẽ 13% và 88% là thuật toán làm tròn, nó có độ lùi và vênh (tổng lên đến 101%) vì các câu trả lời cấp tập.

12 tiếng sau khi công bố, tỉ lệ trên gần như vẫn không thay đổi 13/87 với 3212 ý kiến.

Điều này cho thấy văn chương Pháp, ngôn ngữ Pháp càng ngày càng thui chột, ít người biết đến, dù Jean – Marie là một mẫu nhà văn truyền thống.

Có điều rất buồn cười là sự không thống nhất của Việt ngữ khi dịch lời nhận xét cho giản Nobel năm nay. Tiếng Anh trên trang web Nobelprize là: “author of new departures, poetic adventure and sensual ecstasy, explorer of a humanity beyond and below the reigning civilization”.

BBC tóm ý: “Hội đồng xét giải Nobel mô tả ông là “tác giả của nhiều đường hướng mới, thử nghiệm thơ ca và trạng thái xuất thần của cảm giác”. Tác giả người Anh thắng giải năm ngoái, Doris Lessing mô tả ông như là “người khám phá nhân văn vượt khỏi nền văn minh hiện tại”.

Chẳng hiểu sao Doris của Anh lại nhảy vào giữa mô tả của Viện hàn lâm Thụy Điển. Hóa ra nhà báo BBC ba chớp ba nháng chuyển ngữ từ bản gốc tiếng anh của BBC. Quá trình cut và paste đã bị nhảy dòng, bị lỗi.

Vietnamnet: “tác giả của những sự ra đi mới, cuộc phiêu lưu thi ca và hứng khởi xuất thần nhục cảm, người khai phá một nhân loại bên ngoài và bên dưới nền văn minh đang thống trị”.

Vnexpress: tác giả của những điểm xuất phát mới, của cuộc phiêu lưu đầy chất thơ và những trạng thái xuất thần của cảm xúc; người khám phá một nhân loại nằm ẩn sâu và bên ngoài nền văn minh đang ngự trị”.

Đặc biệt ấm ớ là bài ở Tuổi Trẻ: “Trên trang web chính thức của giải Nobel văn học, Viện Hàn lâm Thụy Điển đã đánh giá ông là một tác giả của một sự khởi hành mới, một sự mạo hiểm đầy chất thơ, là một người thám hiểm trong việc khám phá nhân loại và sự khai hóa văn minh”.

—————-

Quả thực, khá thất vọng với các nhà báo văn học – nghệ thuật người Việt. Chắc chắn họ không phải những người “dốt” tiếng Anh, nhưng họ thiếu cẩn thận, làm việc qua loa, cẩu thả và không tôn trọng độc giả.