Ai đã ngủ với Molly? Câu hỏi ấy đánh đố cả nhóm thuyền trưởng tương lai. Bằng chứng là độ này Molly lên lớp vui lắm, đôi má cứ hồng rực khác lạ dù chẳng son phấn. Mắt nàng long lanh trên bục giảng, nhưng tiếc là không hướng đủ lâu về một ai cụ thể.

Minh, Văn và Nam là nhóm bạn học cũ đang tham dự khóa bỗi dưỡng quản lý ngắn hạn, sau hàng chục năm dài tung hoành bốn bể. Có tấm bằng mong đợi, họ mới bước lên nấc thang cao nhất trên bất cứ con tàu viễn dương nào.

Molly dạy họ ngoại ngữ. Nghe bảo cô đến Việt Nam bằng chương trình trao đổi giáo dục cấp bộ nào đấy. Cha gốc Pháp, mẹ người Úc nhưng cả gia đình Molly đều là công dân Hoa Kỳ. “Chất” Pháp của cô ai tinh lắm mới nhận ra. Âm L của Molly có xu hướng [en] hơn là [el].

***

Molly và ba anh học trò lưu trú cùng tầng hai tòa nhà dịch vụ khá tiện nghi trong khuôn viên mênh mông của ký túc xá. Thời bao cấp trước kia, sinh viên quí tộc Lào và Campuchia được bố trí ở đây.

Đám trung niên cứ hau háu nhìn cô giáo trẻ như nhìn gái, quả thật không ổn. Kể cũng lạ, họ tự giác khai báo đều nếm “gà tây” cả rồi, còn chộn rộn nỗi gì? Đấy là suy nghĩ của bu Dậm, một bà già trầu bắc bộ bán nước chè chén ở gầm cầu thang tầng trệt. Bu có thể kể vanh vách ấm ức của Minh vì các nàng Kiều Vladivostok đầy tàn nhang như ghẻ ruồi, từ má đến bẹn. Minh còn thuật đi thuật lại không chán kỳ công “trả thù dân tộc” tại khu đèn đỏ Amsterdam Hà Lan, dù Văn và Nam chắc mẩm bọn ấy đa phần dùng ngôn ngữ mẹ đẻ hệ slave. Văn hay tấm tắc khen nhà thổ nam đảo biết dạy các nữ nô lệ đen mun lời cảm ơn khá nhiệt thành. Riêng tay Nam luôn “nho – cáo” thánh tướng, chê ỉ chê ôi mùi hăng hắc của da thịt bọn mũi lõ.

Trong bọn Nam là đứa văn vẻ nhất. Hắn hay trao đổi với Molly nhiều vấn đề góc cạnh mỗi khi có dịp gặp cô tại sảnh sinh hoạt chung của tầng lầu. Hai người còn lại sẽ lập tức bị cuốn theo, vì vẻ đẹp của Molly hơn là bất cứ điều gì khác. Molly thường bảo họ chỉ cần học tiếng Anh bằng phương pháp thuộc lòng và phản xạ giao tiếp, trên cơ bản từ vựng chuyên ngành và phổ thông, sẽ đủ dùng cho nghề biển. Nam muốn đi xa hơn thế. Molly lắc đầu:

“Ngôn ngữ thể hiện tư duy biệt lập của từng dân tộc, từng mảnh ghép nhỏ của nhân loại. Anh sẽ đánh mất dân tộc tính của mình nếu sử dụng tiếng Anh giỏi hơn tiếng Việt”.

“Tôi cho rằng nguyên tử văn minh Việt Nam bao gồm hạt nhân tĩnh đã được hình thành và tiến hóa lâu đời, phần bị động/nhạy cảm/dễ thay đổi bao phủ bên ngoài có thể hàm chứa cả ngôn ngữ”.

“Không thể rạch ròi thế đâu” – Molly đáp – “Anh cho rằng văn hóa, kinh tế và chính trị không thuộc hạt nhân tĩnh? Hoàn toàn đồng ý. Tạm công nhận ngôn ngữ nằm ở phạm trù văn hóa nhé. Tôi sẽ cho anh ví dụ về ảnh hưởng của phần động đến phần tĩnh”.

“Một nền văn minh trơ là nền văn minh tự cô lập. Sự tương tác của các nền văn minh cũng như phản ứng hóa học thôi mà. Tất nhiên tôi không biện hộ chiến tranh, không nên xem vũ lực đối đầu có bản chất thiên nhiên”.

“Giả sử anh giữ nguyên hạt nhân tĩnh Việt Nam và thay ba yếu tố động trên kia của Mỹ vào. Lập tức phát sinh hủy lực, ít nhất là ở ngôn ngữ. Anh sẽ hiểu từ God là Trời, Phật, Chúa hay Chúa Trời? Anh sẽ xưng tôi/tao với những bậc cao niên sinh thành ra mình? Tôi đã dạy ngoại ngữ ở khá nhiều quốc gia. Tôi thấy nơi nào con người ý thức được giá trị của tiếng nói bản địa, nơi ấy có quyền hãnh diện với căn tính riêng của mình trong đại đồng thế giới”.

“Thì đấy, Phạm Quỳnh chẳng bảo “Truyện Kiều còn thì tiếng ta còn, tiếng ta còn thì nước Nam còn” là gì?”. Minh bỗng nhiên ra vẻ uyên bác nói riêng với Nam. Được nước, cả nhóm nhao nhao chuyển đề tài đời thường hơn.

Bởi nhiều cuộc trò chuyện như thế này, Nam gần như bị tách ra khỏi bộ ba, trở thành nghi phạm có khả năng tòm tem với Molly. Văn luận rằng phòng Molly và Nam ở cạnh nhau, chỉ cần bước qua ban công thấp nhìn xuống hồ bơi là xong, tuyệt đối kín đáo.

***

Sau một kỳ nghỉ cuối tuần về Hà Nội vì chứng nghiện Pizza, Molly bỗng nhiên xuất hiện trên bục giảng trong tà áo dài. Cả lớp học trồ lên, khen lấy khen để. Văn thì thầm “Thằng Nam đâu, hãy xác định “hạt nhân tĩnh” của bộ quốc phục kia đi”. Nam tỉnh bơ phán: “Chỗ nào các nhà tạo mẫu không thể khoét, gọt, cắt, xén là “hạt nhân tĩnh”. Tiếng cười thiếu đứng đắn phụ họa sau đó đã khiến Molly trừng mắt.

Hôm ấy Molly giảng rất kỹ hai từ “tiến bộ” và “thay đổi”. Cô quả quyết tính động của văn minh phương Tây gói trọn trong đó. Hạt nhân tĩnh ở thế giới của Molly rõ ràng là tinh thần thượng đế. Hằng ngàn năm trung cổ man rợ chứng thực thượng đế chưa bao giờ tạm trú tại nhà thờ, đó là lý lẽ của Nietzsche. Molly tin thượng đế luôn hiện hữu trong mỗi cá nhân. Cô bất an bởi tổ quốc kiêu ngạo của mình. Không còn khiêm tốn thì sau tất cả vinh quang, người ta chỉ thấy phiền muộn.

Cuối buổi học Minh nhận xét, nhìn qua hai
tam giác bên sườn áo dài, bụng Molly đã có nếp nhăn. Nàng còn trẻ, rất tự do như từng giới thiệu, nhưng nhiều khả năng đã sinh nở. “Đúng không?” Minh đột ngột cao giọng và nhìn thẳng vào Nam. Những đôi mắt của người đi biển lúc nào cũng xanh màu ngàn khơi. Cô độc nhưng dạn dĩ. Chúng luôn bị cái khát ám ảnh. Nó thực tế như khát sữa. Lãng mạn như nhớ bờ. Và hơn hết, cứ khắc khoải nỗi trong lành dịu ngọt của suối nguồn. Minh bó tay. Hắn đành giải thích có lẽ Nam đã học được kiểu lạnh lùng xa cách buổi sáng, của các cô da trắng tóc vàng nhảy tàu, sau đêm buôn hương bán phấn. Minh từng cược lớn vì hắn dễ dàng nhìn thấy “niềm ân ái” trong mắt các đôi lứa ở xứ sở mình, và cả Thái Lan, Indonesia hay Mã Lai nữa. Hắn hoài nuôi ngạc nhiên với Nam, để bế tỏa một câu hỏi lửng lơ khó chịu.

***

Một hôm mấy thầy trò rảo bước từ khu học bộ về phòng ở, tới chân cầu thang đột nhiên Molly kinh hãi hét toáng lên, nhảy chồm chồm như động kinh rồi ôm Nam chặt cứng. Lý do dễ hiểu nhưng không ai công nhận, lúc ấy Nam đi gần Molly nhất. Nam hả hê và chẳng thèm giấu giếm lòng tri ân bọn chuột cống không biết sợ người. Molly sốc thật sự. Cô gửi hiệu trưởng hai trang giấy đánh máy kín chữ, tố cáo lũ chuột, đặt vấn đề vệ sinh và sự cần thiết của y tế dự phòng. Lá thư sau đó được dán trang trọng ở bảng tin nội bộ của trường.

“Công nhận người yêu mày rảnh thật” Minh bảo Nam “Nhỡ gã nhà báo nào biết chuyện, sẽ gây hẳn phong trào diệt chuột cả nước chứ chẳng chơi”.

“Sao cậu thiếu thiện chí thế? Molly không đãi bôi như khách du lịch “khoai tây” hay thể hiện trên truyền thông. Cô ấy sống giữa chúng ta chứ có lướt qua đâu mà”.

Mấy tháng học hành thi cử chóng qua. Molly gợi ý một bữa tiệc chia tay nho nhỏ ở Đồ Sơn cho ba cậu học trò lớn tuổi và to xác. Nghe đến biển, ai nấy đều thở ra mùi sóng và rạo rực những chân trời mênh mang.

Các tán bàng chênh chếch như vô tình xòe ô phủ bóng mát cho vỉa hè ngày thường vắng lặng. Mấy chú bé đen mặn của phố nhỏ tạm ngừng trò chơi con trẻ, tròn mắt ngắm mái tóc vàng ánh của Molly tung bay trong gió. Cô em gái khổng lồ của các chàng thủy thủ đang ngước mặt đắm mình vào trời xanh. Góc nào đấy, một chiếc loa thùng rè đục cũ kỹ đang nghêu ngao những giai điệu quen thuộc của bản tình ca Người đàn bà đang yêu: “We may be oceans away. You feel my love. I hear what you say…”.

“Thẳng thắn mà nói, tôi yêu đất nước này quá. Tôi phải lòng tổ quốc của các bạn rồi đấy”. Đó là khúc cao trào của riêng Molly, trước khi nàng đem nửa bài hát còn lại chạy về biển, đuổi theo những con tàu viễn dương đang rẽ nước ngoài xa.

Nam cho rằng mình may mắn nhất. Hắn không bao giờ quên vòng tay của Molly trước đám chuột cống hôi hám. Một lần ở đáy quả đất, Nam bỗng giật mình vì chợt nhớ mùi cơ thể Molly không hề “hăng hắc”. Trí tưởng tượng hơi tự ti ngày nào của hắn bên chén trà Tàu và ống điếu thuốc lào thật báng bổ. Nam tìm giấy viết hỏi thăm Molly vài dòng. Lá thư đóng dấu bưu cục của một quốc gia ở vịnh Guinea, nơi tàu Nam ghé qua sau đó:

“Mũi Hảo vọng Nam Phi, ngày… tháng… năm…

“Cô giáo Molly yêu quí,

“Nam luôn mong cô khỏe mạnh và gắn bó mãi với trường Hàng hải, cũng như thành phố hoa phượng đỏ. Học trò của cô đã trở thành thuyền trưởng gần hết rồi. Cô không chỉ dạy tiếng Anh mà còn giúp chúng tôi tỏ tường văn minh phương Tây nói chung và Hoa Kỳ nói riêng. Tôi biết nước Mỹ đang thay đổi và tìm kiếm ổn định ở thời buổi suy thoái kinh tế. Cũng như Việt Nam dù hết sức ổn định vẫn cần thay đổi và tiến bộ.

“Học thuật Việt Nam hiện nay có trào lưu nhị phân nông nghiệp/du mục lệch pha rất hài hước. Hình thức kinh tế du mục đã song song khai sinh và tồn tại với săn bắt hái lượm, ở những vùng địa lý khác nhau. Vì thế văn minh lúa nước cũng khởi đi từ trọng động. Giữa tĩnh luôn có động và ngược lại. Xu hướng trọng tĩnh có thể do quá trình thiếu tự tin dài lâu, hơn là căn nguyên xuất phát. Những bài học giáo khoa khó thuyết phục kia nguy hiểm ở chỗ sẽ cưỡng bức các thế hệ trẻ tri thức mù quáng trong logic còn phải bàn luận. Hạt nhân tĩnh của văn minh Việt Nam là triết lý nhân sinh Khổng Nho. Xa xưa, nó không đủ dũng cảm để thay đối và tìm kiếm tiến bộ. Cung cấm hoàng đế Á Đông nào cũng có điện Thái Hòa. Thái Hòa chính là ổn định mãi mãi, như tham vọng của vua Tần khi tự xưng là hoàng đế đầu tiên, rồi đòi truyền ngôi muôn đời đến vạn thế! Người Trung Hoa thế kỷ hai mốt đang thực thi tư tưởng “xã hội hài hòa”, họ cũng cho thấy tầm bảo thủ của mình.

“Tôi rất mong tiến bộ kết hợp hài hòa sẽ là mô hình lưỡng cực tương hỗ, tạo dựng xương sống thanh bình và thịnh vượng cho văn minh tổng thể nhân loại trước mắt. Nó sẽ xóa bỏ quan niệm sai lầm hàng thế kỷ nay của Rudyar Kipling “Đông là Đông và Tây là Tây, cặp đôi này không bao giờ gặp gỡ nhau”.

***

Thật bất ngờ, khi Nam vẫn còn quanh quẩn ở Đại tây dương, anh đã nhận được bản fax hồi âm của Molly từ Thái bình dương:

“Người đàn ông khát khao đầy đủ từ thể xác, trí tuệ đến tinh th
n luôn được các cô gái tôn quí, Molly trong số đó.

“Tôi cũng sắp rời Việt Nam đến Trung Mỹ. Không rõ bao giờ chúng ta mới được gặp lại nhau, hay anh và tôi cứ vẫn chia đôi quả đất làm hai nửa Đông/Tây như bây giờ?

“Chúc Nam luôn bằng an…

“Chỉ đùa thôi nhé, ngày xưa sao anh không gõ cửa?”.

———-

Thảo Điền 1.2008

T.T.D

———-