Entry này copy của Phan Việt

1 phản hồi

Ghi vội ở Sài Gòn (1)

Nửa đêm, tôi đi bộ từ khách sạn trên đường Mạc Thị Bưởi ra đường Đồng Khởi và Nguyễn Huệ xem đêm ở khu trung tâm Sài Gòn thế nào. Phố vắng. Một ông già ngoài 60, gầy, đen, đứng phía sau một cái xe đẩy nhỏ bán bánh mỳ kẹp. Quán hàng chỉ có một cái đèn chụp rất nhỏ thắp phía sau một khung kính để khách đi ngang thấy rõ là hàng bánh mỳ kẹp; bên trong khung kính là những miếng chả, giò lụa, giò thủ, dăm bông, xúc xích; bên cạnh là một cái chậu nhựa nhỏ đựng pate nhiều mỡ nấu nhừ, một chậu khác đựng rau thơm và một cái bát ô tô để cà rốt với xu hào muối thái con chì.

Ông già đứng sau cái xe đẩy nhỏ, cắt cắt thái thái rất chăm chú. Tôi không đói, không định ăn bánh mỳ, nhưng tôi đứng lại, nhẩm tính xem một người bán hàng rong như vậy trong một ngày sẽ bán được bao nhiêu tiền, lãi được bao nhiêu. Mùa hè trước, khi tôi về làm đám 49 ngày cho bà ngoại, các bà già trong họ ngồi vây quanh tôi trên phản, hỏi “thế mày đi làm bên đấy lương bao nhiêu cả con?”. Rồi các bà kêu lên, “ôi giời ơi, mày đi làm một năm thì bằng các bà làm cả đời”. Câu nói đấy cứ đeo đuổi tôi mãi – vì “cả đời” là một khoảng thời gian dài; có bao nhiêu tính toán, dè sẻn, vật lộn, đau khổ trong khoảng thời gian đó. Nông thôn Việt Nam là cả một bức tranh khác mà người trí thức, nhất là nhà văn, phải học, phải hiểu thì mới không trở nên hời hợt, ngay cả khi họ không viết về nông thôn.

– Cho cháu một cái bánh mỳ kẹp.

Ông già không nói gì; tiếp tục cắt cắt, thái thái. Tôi đứng nhìn, chờ.

Ngoài phố hầu như không có xe. Ông già tiếp tục cắt cắt, thái thái; tiếng dao trên thớt đều đều. Đột nhiên, ông già nói, giọng Nam Bộ:
– Thảy hết ra đi.

Tôi giật mình; lúc đó mới nhìn thấy phía sau ông già là một người phụ nữ nhỏ, ngồi sụp bên cạnh lò than nướng bánh mỳ phía dưới. Nhưng lúc đó, cái duy nhất mà tôi nghe thấy là mấy từ “Thảy hết ra đi”. Chúng cứ âm vang bình thản, như một tiếng chuông dài trong thung lũng:
– Thảy hết ra đi. Thảy hết ra đi.

Posted by Phan Việt at 8:06 PM

Nổ văng miểng – Xạo không chớp mắt…

2 phản hồi

23/01/2011 1:07
Mười mấy năm trước, có đoàn khách Bắc Âu đi Xuyên Việt 10 ngày từ TP.HCM ra Hà Nội. Nghe tôi giới thiệu về lịch sử Việt Nam, vừa đi qua Nha Trang, có vị khách thắc mắc: “Không hiểu tại sao một dân tộc có bề dày oai hùng như Việt Nam lại không có công trình nào tầm cỡ để lại cho đời?

Bên cạnh các bạn, Trung Quốc có Vạn Lý Trường Thành, Campuchia có Angkor?…”. Quá bất ngờ vì lâu nay chưa ai hỏi như vậy, cũng chưa có sách nào dạy, tôi chỉ biết cười (để kéo dài thời gian suy nghĩ) rồi chống chế: “Các bạn cứ tự tìm hiểu xem sao. Trước khi các bạn rời Việt Nam sẽ có câu trả lời”. Tôi lập tức điện thoại trao đổi với các đồng nghiệp. Người thì bảo: “Do Việt Nam thường xuyên có chiến tranh”. Người lại nói: “Bởi phong kiến nước ta chưa đủ mạnh”… Ý kiến nào cũng vô lý. Hồi xưa, nước nào chẳng chiến tranh liên miên mà Trung Quốc là số 1. Vạn Lý Trường Thành được xây dựng từ thời Xuân Thu sang Chiến Quốc đến Thập Quốc và nhà Minh. Các nước khác cũng vậy. Đừng đổ tội cho chiến tranh, nhất là khi nó đã đi qua mấy chục năm! Nếu phong kiến Việt Nam chưa đủ mạnh làm sao có thể là dân tộc duy nhất 3 lần đánh bại đế quốc Nguyên Mông vào năm 1258, 1285 và 1288; góp phần buộc chúng suy vong. Nên nhớ dân số Đại Việt lúc đó khoảng 3 triệu người phải chống lại nửa triệu quân thiện chiến Mông Cổ. Đạo quân của Thành Cát Tư Hãn làm bá chủ từ Âu sang Á, đi tới đâu thì cỏ không mọc nổi nhưng 3 lần đến Việt Nam, cả 3 lần đại bại. Đang rối bời khi qua Huế, vào viếng lăng Tự Đức còn gọi là Khiêm Lăng hay Vạn Niên Thành, nghe lại phần giới thiệu của bạn An Hòa – hướng dẫn viên ở Huế, tôi mừng hơn trúng số. “Lăng Tự Đức dự kiến xây trong 8 năm nhưng để lấy lòng vua, mấy viên quản lý rút ngắn thời gian một nửa còn 4 năm. Hậu quả của việc tăng cường độ lao động, thiếu ăn, bệnh tật, đói rét là chết chóc. Những người phu xây lăng nổi dậy. Họ lấy chày giã vôi đập chết các quan lại rồi liên minh với cuộc khởi nghĩa từ bên ngoài của anh em Đoàn Trưng định kéo về lật đổ triều đình. Như châu chấu đá voi, cuộc nổi dậy bị dập tắt trong biển máu”. Gần 150 năm sau, hậu duệ của những người xây Khiêm Lăng còn ca thán:

Vạn Niên là Vạn Niên nào

Thành xây xương lính, hào đào máu dân!

(Ca dao)

Khiêm Lăng rộng chưa tới 1 km2 mà còn ai oán vậy! Giữ đúng lời hứa, khi đoàn từ Hà Nội ra sân bay Nội Bài, tôi đã trả lời: “Hôm trước, khi qua thành phố biển Nha Trang xinh đẹp, có bạn trong đoàn đã hỏi tôi là nước Việt Nam có lịch sử oanh liệt lâu đời sao không có công trình nào để lại cho đời ngưỡng mộ. Với những người lần đầu tiên đến đây như các bạn thì đó là câu hỏi khó, nhưng với mỗi người dân Việt Nam chúng tôi thì ai cũng có thể trả lời (điều này hơi nói quá). Bởi một lẽ giản đơn là tổ tiên chúng tôi không đủ ác, lấy xương máu của nhân dân làm nên những công trình chỉ có tính chất khoe mẽ và phục vụ cho một thiểu số thống trị. Tổ tiên chúng tôi không để lại Vạn Lý Trường Thành hay Angkor nhưng hệ thống đê điều chống lụt ở miền Bắc và hệ thống kênh rạch chống lũ ở miền Nam của chúng tôi dài gấp mấy lần Vạn Lý Trường Thành. Nhờ công trình giản đơn, thiết thực, hiệu quả, phục vụ cho quốc kế dân sinh này; cha ông chúng tôi vượt qua được những thử thách hết sức ác liệt, nghiệt ngã và dữ dội của thiên nhiên, tồn tại cho tới ngày hôm nay để đưa các bạn đi chơi, bằng không, chúng tôi đã trôi ra biển!”

Nghe vậy, đoàn tròn xoe mắt ngạc nghiên và vỗ tay. Tôi nói đại, cũng hơi run, chẳng biết đúng sai thế nào, chỉ sợ mất quan điểm. Ai có câu nào hay hơn xin chỉ dùm. Nếu đúng thì cũng cần kết luận để anh em hướng dẫn viên chúng tôi còn mạnh miệng trả lời.

Nguyễn Văn Mỹ

Ông Đinh Thế Huynh nói…

9 phản hồi

Ông nói như sau: “Việt Nam không có nhu cầu đa nguyên đa đảng và dứt khoát không đa nguyên đã đảng. Thực tế, năm 1946 Việt Nam đã có một số đảng nhưng sau khi thực dân Pháp quay lại xâm lược thì chỉ có Đảng Cộng sản Việt Nam cùng với nhân dân kháng chiến, bảo vệ tổ quốc. Bây giờ Đảng Cộng sản đang lãnh đạo nhân dân giành thắng lợi trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc”.

Cho đến năm 1988 Việt Nam XHCN vẫn còn 3 Đảng, trong đó ĐCS là đảng cầm quyền và:

1. Đảng Xã Hội Việt Nam: Do hai ông Nguyễn Xiển và Hoàng Minh Giám lãnh đạo

2. Đảng Dân Chủ Việt Nam: Do hai ông Nghiêm Xuân Yêm và Hoàng Minh Chính lãnh đạo.

Trong bài “Tính tất yếu của dân chủ“, tôi đã phân tích khá rõ quan điểm của mình. Tôi nghĩ đa đảng trong thời điểm hiện nay là chưa thích hợp chứ không phải “Việt Nam không có nhu cầu…” như ông Huynh diễn giải.

Nền văn hóa hiện đại VN thoát thai từ văn minh nông nghiệp, nơi không có đa nguyên tư tưởng. Chỉ khi nào nó đạt đến ngưỡng cửa văn minh đô thị thì mới rộng mở với các luồng tư tưởng, đó là tiền đề của đa nguyên chính trị.

Ba ánh mắt

7 phản hồi

Hôm nay một blogger rất nổi tiếng nói với tôi rằng ông NCV thuộc type người muốn làm nên lịch sử. Tôi chợt nhớ ra rằng từ dạo hình ảnh của ông NCV bắt đầu phổ biến rộng rãi trên báo chí tôi rất chú ý đế ánh mắt của ông ấy. Mục tiêu của đôi mắt ấy rất xa, vượt qua tầm nhìn nhiều người. Đặc biệt nó rất giống ánh mắt của HCM và LD. Ánh mắt này không có ở NĐDiệm, NVThiệu và cả Võ…NG.