Trần Trọng Dương: Kinh Dương Vương – ông là ai?

2 phản hồi

Nguồn Tia Sáng


Một trong bốn con tem thuộc bộ tem
“Dân gian truyền thuyết – Liễu Nghị truyền thư”
do Bưu cục Quốc gia Trung Quốc phát hành
năm 2004.
Như trong bài viết trước1, chúng tôi đã nhận định Đại Việt sử ký toàn thư (Toàn thư) – bộ sử quan trọng nhất của Việt Nam đề cập những sự kiện từ khởi thủy cho đến thế kỷ XVII – là một tư liệu được biên soạn trên tư duy đa nguyên “văn – sử – triết” của thời Trung Đại. Trong đó, bộ sử này đã sưu tập nhiều huyền thoại dân gian của đời sau để bù đắp cho những khuyết thiếu của sử liệu. Ở bài này, chúng tôi tiếp tục làm rõ hơn nhận định trên thông qua việc phân tích một nhân vật vốn được coi là thủy tổ của người Việt và nước Việt nhưng cứ liệu lại cho thấy chỉ là ảo ảnh diễn hóa từ nhân vật Kinh Xuyên trong tiểu thuyết truyền kỳ của Trung Quốc.

Kinh Dương Vương và tín ngưỡng thờ Kinh Dương Vương

Theo như cách trình bày ở Kỷ Hồng Bàng thị trong Toàn thư, Kinh Dương Vương tên là Lộc Tục, con cháu họ Thần Nông, vị vua khai sáng ra nước Xích Quỷ (quỷ đỏ). Vì thế Kinh Dương Vương được Ngô Sĩ Liên coi như vị thủy tổ đầu tiên của người Việt và nước Việt. Chẳng những thế, Kinh Dương Vương còn lấy con gái của Động Đình Quân tên là Thần Long để sinh ra Sùng Lãm, tức Lạc Long Quân. Lạc Long Quân sau lấy Âu Cơ – con gái của Đế Lai, sinh ra trăm con trai, 50 con lên rừng, 50 con xuống bể. Vị con trưởng được nối ngôi cha, phong là Hùng Vương. Sử gia Ngô Sĩ Liên thế kỷ XV bình luận đoạn này như sau: “Con cháu Thần Nông thị là Đế Minh lấy con gái Vụ Tiên mà sinh Kinh Dương Vương, tức là thủy tổ của Bách Việt. Vương lấy con gái Thần Long sinh ra Lạc Long Quân, Lạc Long Quân lấy con gái Đế Lai mà có phúc lành sinh trăm con trai. Đó chẳng phải là cái đã gây nên cơ nghiệp của nước Việt ta hay sao?”2.

Kể từ sau Ngô Sĩ Liên, phần lớn các bộ lịch sử Việt Nam đều công nhận Kinh Dương vương là thủy tổ của nước Việt. Ví dụ như sách Thiên Nam minh giám (thế kỷ XVII) mở đầu như sau:

“1-     Tượng mảng xưa sách trời đã định,
    Phân cõi bờ xuống thánh sửa sang,
    Nước Nam từ chúa Kinh Dương,
    Tày nhường phải đạo mở mang phải thì.
5-     Tới Lạc Long nối vì cửu ngũ,
    Thói nhưng nhưng no đủ đều vui,
    Âu Cơ gặp gỡ kết đôi,
    Trổ sinh một bọc trăm trai khác thường.
    Xưng Hùng Vương cha truyền con nối,
10-     Mười tám đời một mối xa thư,
    Cành vàng lá ngọc xởn xơ,
    Nước xưng một hiệu năm dư hai nghìn”.3

Đến thế kỷ XVII, Kinh Dương Vương đã chính thức được văn hóa dân gian đưa vào thờ làm vị thủy tổ trong đền ở thôn Á Lữ, xã Đại Đồng Thành, huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh (ngày nay). Năm 1840, đền cho dựng bia đá “Kinh Dương Vương lăng”. Năm 1940, đời vua Bảo Đại, đền làm thêm hai đại tự “Nam Tổ miếu” và “Thần truyền thánh kế“. Năm 2000, nhà thơ Nguyễn Khoa Điềm về thăm đền và để lại bút tích gợi ý tỉnh Bắc Ninh có đề xuất lên Trung ương nâng cấp cơ sở thờ tự của tổ tiên. Năm 2009, Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết cũng đến thăm đền và để lại những lời kỷ niệm sâu sắc về cội nguồn dân tộc4. Năm 2012, NXB Văn hóa dân tộc ấn hành cuốn Nam Bang Thủy Tổ Kinh Dương Vương của các tác giả Trần Quốc Thịnh, Đỗ Văn Sơn, Biện Xuân Phẩm, tập hợp các tư liệu từ Toàn thư, Lĩnh Nam chích quái, Thủy Kinh chú… và từ các truyền thuyết, văn bia, thần phả, thần tích cũng như công trình nghiên cứu, tham luận của các học giả.

Ngày 25/2/2013, tỉnh Bắc Ninh tổ chức lễ hội kỷ niệm 4892 năm Đức thủy tổ khai sinh mở nước. Đến dự lễ khai hội có Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Thiện Nhân và lãnh đạo một số Bộ, ngành. Sau lễ dâng hương, Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân dự lễ khởi công Dự án tu bổ, tôn tạo và phát huy giá trị Khu di tích Lăng và Đền thờ Kinh Dương Vương. Theo quy hoạch đã được tỉnh Bắc Ninh phê duyệt, dự án có tổng diện tích gần 40ha, gồm không gian bảo tồn di tích, không gian phát huy giá trị di tích, không gian quản lý và dịch vụ phụ trợ, với nguồn vốn đầu tư gần 500 tỷ đồng5.


Từ nhân vật của truyện truyền kỳ Trung Hoa?

Tuy nhiên, như ngay ở đầu bài viết, chúng tôi có ý nghi vấn, Kinh Dương Vương chưa chắc đã là nhân vật lịch sử có thật. Chứng cớ nào đề chúng tôi có thể đi đến nghi ngờ như vậy?

Chứng cứ nằm ngay trong Toàn thư, sau khi viết về lai lịch, cuộc đời của Kinh Dương Vương, Ngô Sĩ Liên đã viết: “Xét Đường kỷ chép: thời Kinh Dương có người đàn bà chăn dê, tự xưng là con gái út của Động Đình Quân, lấy con thứ của Kinh Xuyên, bị bỏ, viết thư nhờ Liễu Nghị tâu với Động Đình Quân. Thế thì Kinh Xuyên và Động Đình đời đời làm thông gia với nhau đã từ lâu rồi”.6

Chúng ta còn thấy chuyện này được chép trong sách Lĩnh Nam chích quái của Trần Thế Pháp (thế kỷ XIV?)7, rồi sau đó lại được sao chép nguyên vẹn vào trong thần tích của Mẫu Thoải tại Tuyên Quang8.

Cần nhắc lại ở đây ghi chép về nguồn Đường kỷ của Ngô Sĩ Liên là một gợi ý hữu ích cho những người nghiên cứu các đời sau. Từ gợi ý đó, một số học giả đã tìm ra cả chục văn bản văn học Trung Quốc chép câu chuyện này. Lần xa hơn nữa, các học giả đều thống nhất cho rằng, truyện Kinh Dương Vương có sự sao chép từ tiểu thuyết Liễu Nghị truyện (柳毅傳) do Lý Triều Uy sáng tác vào đời Đường9. Truyện có thể tóm tắt như sau: Liễu Nghị là một nho sinh thi trượt, trên đường gặp một thiếu phụ chăn dê xinh đẹp nhưng dáng vẻ tiều tụy. Người phụ nữ ấy nói rằng mình là con gái của Long Vương ở hồ Động Đình, vốn lấy con trai thứ của Kinh Xuyên, nhưng bị bạc đãi, bắt đi chăn dê, nên muốn nhờ Liễu Nghị chuyển thư đến cho cha để báo tình cảnh của mình. Liễu Nghị đem thư xuống Long cung. Em trai Long Vương là Tiền Đường giận quá nên giết con trai của Kinh Xuyên, cứu cháu về, rồi định gả cho Liễu Nghị. Nghị từ chối, xin về, được Long vương ban cho nhiều vàng bạc châu báu. Sau Liễu Nghị lấy vợ, lần nào lấy xong vợ cũng chết. Con gái Long Vương thấy vậy bèn nhớ lại duyên cũ, muốn báo đáp bèn hóa làm người con gái xinh đẹp mà lấy Liễu Nghị làm chồng. Sau hai vợ chồng đều thành tiên10.

Liễu Nghị truyện được coi là một truyện truyền kỳ sớm nhất của Trung Quốc. Từ cuối đời Đường, truyện đã được lưu hành rộng rãi trong dân gian. Đến thời Tống, truyện được Thượng Trọng Hiền chuyển thể sang kịch bản tạp kịch với tên “Động Đình hồ Liễu Nghị truyền thư”11. Liễu Nghị trở thành tích truyện rất được ưa thích trong văn hóa diễn xướng của người Trung Quốc. Hàng loạt các tác phẩm nổi tiếng ra đời, như nhà Tống có “Liễu Nghị đại thánh nhạc”; nhà Kim có “Liễu Nghị truyền thư”; triều Nguyên có “Liễu Nghị Động Đình long nữ”; thời Minh Thanh có “Quất bồ ký”, “Long tiêu ký”, “Long cao ký”, “Thẩn trung lâu”, “Thừa long giai thoại”12. Trong đó, cho đến nay, “Liễu Nghị truyền thư” (còn có tên “Thủy tinh cung”, “Liễu Nghị kỳ duyên”) vẫn được người Trung Quốc coi như là một kịch mục kinh điển của hý kịch Trung Hoa. Từ năm 1952, vở kịch đã nhiều lần được dàn dựng bởi các đạo diễn khác nhau, số lần trình diễn hiện chưa thể thống kê hết được13. Không những thế, tích truyện này còn trở thành đề tài làm tranh khắc ván và thư họa truyền thống (thủy mặc). Ngày 17/7/2004, Bưu cục Quốc gia Trung Quốc đã phát hành bộ tem “Dân gian truyền thuyết – Liễu Nghị truyền thư”, gồm bốn con tem với bốn hoạt cảnh: “Long nữ gửi thư”, “Thư gửi Động Đình”, “Cốt nhục đoàn tụ”, và “Nghĩa trọng tình thâm”14.

Những nhận định của sử gia đời sau

Đến đây có thể nhận định về nguồn gốc của các mô-típ, các nhân vật, cũng như địa danh trong truyện Kinh Dương Vương được chép trong Toàn thư. Ngô Sĩ Liên đã tình cờ đem một số chi tiết của truyện Liễu Nghị để ghép với các huyền thoại khác như Lạc Long Quân – Âu Cơ, và coi đó như nguồn gốc khởi đầu cho sự xuất hiện của Hùng Vương – triều đại mà người Việt ngày nay coi như lịch sử đích thực của mình.

Các nhà Nho Việt Nam trong nhiều thế kỷ hẳn phải biết đến một tác phẩm có ảnh hưởng lớn như truyện Liễu Nghị. Bằng chứng là nhà thơ nổi tiếng Thái Thuận (Tiến sĩ 1475) cũng đã sáng tác bài thơ “Liễu Nghị truyền thư”. Nhưng đó là chuyện của văn học.

Còn với tư cách người viết sử, không ít sử gia thời Trung Đại đã phản đối cách lắp ghép của Ngô Sĩ Liên. Đầu tiên, phải kể đến những nhận định của Ngô Thì Sĩ trong Đại Việt sử kí Tiền biên. Ông viết: “Nay xét phần Ngoại kỉ chép: Năm Nhâm Tuất thì bắt đầu Giáp Tí là năm nào? Ghi chép tên húy Kinh Dương Vương, Lạc Long Quân sao riêng lược bỏ Hùng Vương? Thời Ngũ Đế trở về trước thì chưa từng gọi là vương. Xích Quỷ là tên nào, mà lại để làm tên nước. Một loạt hoang đường càn rỡ đều là đáng bỏ đi. Cái lỗi ấy lại tại kẻ hiếu sự thấy trong Liễu Nghị truyền thư. Trong truyện nói con gái vua Động Đình gả cho con thứ của Kinh Xuyên Vương, tưởng càn Kinh Xuyên là Kinh Dương. Đã có vợ chồng thì có cha con, vua tôi, nhân đó mà thêu dệt thành văn, cốt cho đủ số đời vua, nhà làm sử theo đó mà chọn dùng, và cho đó là sự thực. Phàm những chuyện lấy từ Lĩnh Nam chích quái, Việt điện u linh, cũng như Bắc sử lấy ở Kinh Nam Hoa và thiên Hồng Liệt đấy.”15

Sách Khâm định Việt sử thông giám cương mục (1856 – 1883) viết: “Vâng tra sử cũ, danh xưng Kinh Dương Vương, Lạc Long Quân trong ‘Kỉ họ Hồng Bàng, vốn từ thời Thượng cổ, thuộc thuở hồng hoang, tác giả căn cứ vào cái không và làm ra có, sợ rằng không đủ độ tin cậy, lại phụ hội với Liễu Nghị truyện của nhà viết tiểu thuyết đời Đường, lấy đó làm chứng cứ”16. Chuẩn tâu những lời của sử quan, vua Tự Đức đã nhận định đây là những “câu truyện đề cập đến ma trâu, thần rắn, hoang đường không có chuẩn tắc” và kiên quyết loại Kinh Dương và Lạc Long ra khỏi chính sử bằng cách đưa xuống phụ chú dưới niên kỷ Hùng Vương, để “cho hợp với cái nghĩa lấy nghi truyền nghi”17.

Qua những trình bày ở trên, độc giả đã phần nào mường tượng ra con đường thu nhận biến đổi tích truyện từ truyện Liễu Nghị đến truyện Kinh Dương. Đây sẽ là những tư liệu thú vị để nghiên cứu về tiếp xúc văn học văn hóa giữa Việt Nam và Trung Hoa. Đồng thời cũng là “mẫu sử liệu” thú vị cho giới nghiên cứu khám nghiệm và giám định.

Đến đây, chúng tôi xin mượn lời của giáo sư Liam Christopher Kelley (Đại học Hawaii) để kết thúc bài viết này: Trải qua nhiều thế kỷ, những truyền thống mà họ [các sử gia] sáng tạo đã trở thành cái tự nhiên thứ hai (second nature). Thực tế, trong nửa thế kỷ qua, dưới ảnh hưởng của chủ nghĩa dân tộc, những truyền thống được sáng tạo ấy (invented traditions) đã và đang trở thành những sự thực không thể thay đổi18

—-

1 Đinh Bộ Lĩnh: Huyền thoại và lịch sử (Tia Sáng số 16, ngày 20/08/2013)

2 Chính Hòa thứ mười tám (1697). Đại Việt sử ký toàn thư. Nội các quan bản. Bản khắc in. Bản dịch. 1998. Tập 1. Ngô Đức Thọ dịch chú, Hà Văn Tấn hiệu đính. NXB Khoa học Xã hội. Hà Nội. tr.131-133.

3 Trịnh thị. (1624-1657). Thiên Nam minh giám. tr.4a. (Thư viện Khoa học Xã hội TP Hồ Chí Minh, ký hiệu HNv.006) trang 1a. Tham khảo phần phiên khảo của Hoàng Thị Ngọ, (1994). NXB Văn học. Hà Nội.

4 Thọ Bình – Bá Kiên. Đầu năm thăm lăng Kinh Dương Vương (ông nội vua Hùng). Theo tienphong.vn

5 Việt Cường. Bắc Ninh khai hội Kinh Dương Vương. http://vtv.vn

6 Chính Hòa thứ 18 (1697). Toàn thư. sđd. tr 133

7 Trần Thế Pháp. (XIV?). Lĩnh Nam chích quái. ký hiệu. A.1200 (Viện nghiên cứu Hán Nôm), tr.4a-4b.

8 Nguyễn Thanh Tùng. Giao lưu tiếp biến văn hoá Trung – Việt trong lịch sử: khảo sát sự tiếp nhận tích truyện Liễu Nghị truyền thư ở Việt Nam thời trung đại.

M. Durrand. 1959. Technique et Pantheon des médiems Vietnamien. BEFEO. Vol.XLV, Paris. [chuyển dẫn Ngô Đức Thịnh. 2009. Đạo mẫu Việt Nam. (Tập 1) NXB Tôn giáo. Hà Nội. tr.63- 64.

9 Tiền Chung Liên và cộng sự (tổng chủ biên). Tái bản 2000. Trung Quốc văn học đại từ điển (thượng). Thượng Hải từ thư xuất bản xã. Thượng Hải. tr.277.

10 Tiền Chung Liên và cộng sự (tổng chủ biên). Sđd. Tr.409.

Bản dịch tiếng Việt có thể tham khảo: Lí Triều Uy, Liễu Nghị truyện, Xuân Huy dịch, in trong “Tuyển dịch một số truyện truyền kì ưu tú thời Đường Tống”, Tạp chí Hán Nôm, 1990. – Số 2 (9). – Tr.90-109.

11 Tiền Chung Liên và cộng sự (tổng chủ biên). Sđd. Tr. 831.

12 Tiền Chung Liên và cộng sự (tổng chủ biên). Sđd. Tr. 831.

13 Quý vị có thể copy chữ Hán “柳毅传书” xem các trích đoạn vở kịch này trên http://www.youtube.com

14 http://www.fhstamp.com/bbs/read.php?tid=784

15 Ngô Thì Sĩ (soạn), Ngô Thì Nhậm (tu đính). 1800 (khắc in). Đại Việt sử ký tiền biên. Bắc Thành học đường tàng bản. Ký hiệu A2/2-7. Lê Văn Bảy, Dương Thị The, Nguyễn Thị Thảo, Phạm Thị Thoa (dịch), Lê Duy Chưởng (hiệu đính). NXB KHXH.H.1997. tr.40.

16 Quốc sử quán triều Nguyễn (1856 – 1883), Khâm định Việt sử thông giám cương mục, quyển I, Thư viện Quốc gia Hà Nội, kí hiệu: R.591, tờ 4a- 5b.

17 Quốc sử quán triều Nguyễn (1856 – 1883), sđd.: R.591, tờ 9b-10a.

18 Liam C. Kelley. The Biography of the Hồng Bàng Clan as a Medieval Vietnamese Invented Tradition. Journal of Vietnamese Studies Vol. 7, No. 2 (Summer 2012), p. 122.

Động lực kinh tế tiếp theo của thế giới là gì?

Để lại phản hồi

Kinh tế Mỹ đang ở giai đoạn trầm lắng khiến cả thế giới bị kéo theo, đó là điều tất nhiên. Hơn 60 năm nay, cứ mỗi khi giá vàng cao, kinh tế Mỹ lại khốn đốn. Ở góc nhìn ngược lại thì chính vì kinh tế Mỹ ảm đạm, họ mới đẩy giá vàng lên để tìm nguồn tư bản đầu tư khôi phục. Cũng phải thôi, Mỹ dự trữ hơn 8 ngàn tấn vàng, chiếm được quyền “làm giá”. Do đó có thể dùng biểu đồ giá vàng để quan sát sự vận hành tổng quát của kinh tế Mỹ trong 60 năm vừa rồi.

Giá vàng trong lịch sử có thể tham khảo tại đây : (http://onlygold.com/tutorialpages/prices200yrsfs.htm)

Biểu đồ giá vàng 1973-2013

Biểu đồ giá vàng 1973-2013

1. 1945-1971: 37,25 – 44,6 $/Oz (26 năm): Vàng ổn định, kinh tế Mỹ vững chãi. Động lực của kinh tế Mỹ chính là trái ngọt mà họ thu hoạch được khi tham chiến WW2. Động lực ấy được tiếp nối bằng chiến tranh lạnh và chiến tranh Việt Nam.

2. 1972-1980: 63,84 – 594,90 $/Oz (8 năm): Sau thời kỳ tăng trưởng dài kinh tế Mỹ bị phụ thuộc vào túi dầu Trung Đông. Các xáo trộn nơi ấy đầu thập niên 1970 cộng với sự sa lầy trong chiến tranh VN, đã đưa Mỹ đến một cuộc trầm phát kéo dài đến tận 1980. Tôi không nhìn thấy động lực phát triển của Mỹ trong giai đoạn này.

3. 1981-2006: 400,0 – 635,7 #/Oz (25 năm): Giá vàng lại ổn định trong suốt chu kỳ phát triển mới. Động lực kinh tế Mỹ gồm hai nửa, một nửa do họ mở được cửa thị trường Trung Quốc, nửa còn lại nhờ cách mạng IT, tạo nên nhu cầu mới cho nhân loại.

4. 2007 -2012: 836.0 – 1.664.0 $/Oz (5 năm): Đến hôm nay, tháng 9.2013, sự suy yếu của kinh tế Mỹ đã đi được đoạn đường 5 năm. Chắc chắn người Mỹ đang nỗ lực tìm kiếm hoặc xây dựng cho mình động lực kinh tế cho giai đoạn phát triển tiếp theo. Chiến tranh là thành tố quan trọng tạo nên động lực kinh tế Mỹ trong hai giai đoạn phát triển kéo dài hơn 50 năm như đã nói. Tuy vậy nhân loại ngày càng văn minh hơn, các nước khác đã mạnh hơn nhiều, con bài chiến tranh có vẻ không còn an toàn cho chú Sam nữa. Tìm được xu hướng động lực mới của Mỹ sẽ tìm được một mỏ vàng thực sự cho một đời người. Một mỏ vàng lớn hơn nữa là tham dự, can dự hoặc sáng tạo động lực cho nước Mỹ, như Bill Gate, Steve Jobs, Mark Zuckerberg… đã làm.

Yếu tố Trung Quốc trong tương lai kinh tế Mỹ:

Thị trường Trung Quốc đã đóng một vài trò lớn trong giai đoạn thịnh vượng 1981-2006 của Mỹ. Đó là lý do kinh tế trong quyết định bình thường hóa quan hệ Mỹ – Trung của chính trị gia Mỹ thế kỷ trước.

Hiện nay thước đo GDP chỉ ra nền kinh tế Mỹ lớn gấp đôi Trung Quốc, sức mạnh đồng tiền Mỹ gấp 8 lần Trung Quốc (tạm tính bằng bản vị vàng). USD sẽ bị thách thức nghiêm trọng nếu dự trữ vàng trong tương lai của TQ nghấp nghé con số của Mỹ. Tuy nhiên TQ chỉ vừa mới hoàn thành giai đoạn công nghiệp hóa, họ cần hai ba chục năm nữa để có một nền kinh tế tri thức như Mỹ.

Do đó động lực kinh tế Mỹ trong vài năm tới không mâu thuẫn với nền kinh tế TQ, không bị cạnh tranh từ TQ.

Người Trung Quốc lấy Mỹ để làm đích đến, làm động lực phát triển dân tộc, để xây dựng “Giấc mơ Trung Hoa” từng là cường quốc đứng đầu khu vực và nhân loại ở các thời đại hoàng kim như Tần – Hán, Tùy – Đường, Minh. Hiện tại người Mỹ gánh vác trách nhiệm nặng hơn là tìm động lực cho chính mình, để dẫn dắt kinh tế toàn cầu. Họ đã làm được điều đó trong hai giai đoạn 1945-1971 và 1980-2006. Nếu Mỹ thành công, họ sẽ có thêm ít nhất 20 năm rực rỡ trước mắt, có thể bắt đầu từ năm 2014 hoặc 2015.

***

Một nền kinh tế không có động lực sẽ là một nền kinh tế chết. Một quốc gia mất động lực phát triển sẽ suy tàn. Một cá nhân không thể tìm được động lực cho mình trong cuộc sống sẽ dẫn đến tha hóa và nhạt nhòa giữa chúng sinh.

————————————

Sài Gòn 7.9.2013

Cước chú:

1. Ngoài động lực độc lập dân tộc 1945-1954, động lực thống nhất đất nước 1954-1975, động lực cơm áo 1986-1997, người Việt Nam chưa cho thấy mình có động lực phát triển cho hiện tại và tương lai. Họ luôn chứng tỏ mình là những người nông dân lười suy nghĩ và lạc quan trên mảnh ruộng bạc màu ngàn đời nay.

2. Nước Nhật là điển hình của một quốc gia sẽ suy tàn vì không có động lực từ suy giảm kinh tế 1990 đến nay. Họ không đủ rộng, đủ người để nuôi giấc mơ bằng Mỹ, vượt qua Mỹ. Tất cả những gì họ đã làm được để trở nên giàu có, hôm nay người Hàn quốc còn làm tốt hơn họ.

Viết cho Trương Nhã Quỳnh, nhân đoản văn đầu đời của con.

Để lại phản hồi

Con thân yêu,

Tuần này con có bao nhiêu niềm vui phải không? Vào lớp năm, sắp sinh nhật 10 tuổi và bất ngờ được báo Nhi Đồng đăng đoản văn đầu tiên, tác phẩm văn học đầu đời.

Truyentrenbao

Liên quan đến truyện của con, không chỉ có niềm vui của gia đình ta, từ ông bà nội đến các cô chú cũng như các anh chị em họ, mà còn có những điều không đáng vui. Cha ghi nhận lại mọi thứ, như một dấu mốc trên đường đời dằng dặc trước mặt của con.

***

Từ bé xíu con đã thích thơ, thích làm thơ. Có lần con đọc vài câu thơ rất nhí nhảnh và dễ thương, nhưng cha không khuyến khích con lưu lại, mà chỉ cố hướng con đến viết truyện. Cha khuyên con nên đọc nhiều sách, chú trọng sách dịch của phương Tây và Trung Hoa là chính. Con đã “tiêu hóa” xong 10 tập “Ngôi nhà nhỏ trên thảo nguyên” và rất nhiều quyển khác rồi đúng không nào? Cô giáo khen con viết văn “sáng tạo” là vì con luôn đọc sách đấy, và cũng bởi nhà ta không có chỗ cho các chương trình truyền hình nhảm nhí.

Cha nhớ 20.11 năm 2009, thầy giáo thể dục ngồi lẻ loi một góc sân trường đã quá đỗi ngạc nhiên khi được con tặng hoa cùng những lời chúc tốt đẹp nhất. Dưới góc độ người viết văn, cha thấy “sự kiện” ấy khá sâu sắc và đáng nhớ, có thể dựng lên một câu chuyện tình người nơi học đường rất ý nhị. Nhưng có lẽ con nhỏ quá, không hiểu được, không cảm được và quyết không viết theo gợi ý của cha.

Cỡ bốn năm sau, một buổi tối con đột nhiên đưa cha bản thảo viết tay đoản văn “Con chim”. Cha đọc và thật sự ngỡ ngàng. Truyện có ý, có tứ, biết sử dụng nhân vật chính ở ngôi thứ ba, ngôn ngữ giản dị, đúng độ tuổi của con. Cha mừng lắm và bảo con tự đánh máy lại, cha sẽ biên tập một hai câu, sửa một hai từ rồi tạo tài khoản Gmail cho con để gửi cho báo Nhi Đồng.

Banthaodautien

Thuguidi

Con gửi truyện đi từ 14/2/2013 và không hề có một hồi âm nào. Có lẽ mọi thứ sẽ bị quên lãng nếu tối 4/9/2013 con không gào lên phấn khích khi thấy tên mình đường hoàng trên mặt báo, trong một tờ báo biếu gửi thẳng đến trường mà không ai (kể cả con) biết lý do vì sao. Cô giáo chủ nhiệm còn hỏi “Con tham dự đố vui hả” nữa chứ!

Nhưng niềm vui con chưa kịp tiêu hóa hết thì bạn bè và cô giáo chủ nhiệm đã dội cho con một gáo nước lạnh. Ngay trong ngày khai giảng, vài người bạn trong lớp thật thà hỏi con “Ba bạn viết hay bạn viết vậy?”. Còn cô giáo thì truy vấn mấy bận “Cô hỏi thật truyện này con viết hay ba viết?”.

Và cha đã phải cay đắng tâm sự với con: “Ở một xã hội mà sự gian dối là bình thường, thì thị phi có gì bất thường đâu con. Hãy cố gắng học thật giỏi để đi tị nạn giáo dục con nhé”.

Hôm nay đọc số báo tiếp theo số có truyện của con, thì cha không còn trách cô giáo và các bạn con nữa. Chính báo chí phải làm cho họ nghĩ như vậy con ạ. Con hãy xem kỹ hai đoản văn ở trang 19.

Doichung

Không một chút hồn nhiên con trẻ nào cả, cực kỳ gượng gạo, sáo mòn và bóng bẩy. Đặc biệt con chỉ thấy tên tác giả, tên trường nhưng không biết trường đó ở đâu. Việt Nam có hàng trăm ngôi trường mang những cái tên ấy. Tại sao ư? Cha đoán đây là mạo văn học trò của người lớn, để cho kín tờ báo, cho đủ chương mục. Và đặc biệt có lẽ học trò bây giờ không yêu văn, không đọc sách và không viết văn để gửi đến báo như con. Chúng có bao nhiêu thứ rỗng tuếch nhưng cực kỳ bắt mắt trên màn hình vi tính, Ipad, TV để giải trí, để đốt cháy tuổi thơ của mình con ạ.

***

Ngày xưa cha được lên báo trễ lắm, khoảng 19 -20 tuổi, vì không có ai kèm cặp, hướng dẫn từ nhỏ. Cái hôm thấy bút danh trên báo, cha cứ ngỡ mình đã trở thành vĩ nhân, ưỡn ngực đi tới đi lui khoái trá trong thư viện Khoa học Tổng hợp TP HCM, nơi cha đang vào đọc sách, học bài. Hai mươi lăm năm đã trôi qua, cha vẫn chỉ là một người viết tầm thường, hằng ngày phải mưu sinh bằng nghề khác không mấy hứng thú và mong sớm được nghỉ ngơi, quay về với niềm đam mê viết lách.

Cha không đủ trí tuệ và tài năng là một lẽ. Nhưng cha tự hỏi có nhà văn tài năng nào ở xứ sở này lo được cho mình và gia đình một cuộc sống sung túc đủ đầy không? Câu trả lời là không con ạ.

Dù cha rất muốn con sau này trở thành một nhà văn và sống suốt cuộc đời với tình yêu văn chương nhân văn, nhưng ba cũng sẽ chẳng buồn nếu con chọn một nghề khác. Cha chỉ mong con thành đạt, có thu nhập cao và không gượng gạo gắn bó với công việc thường nhật một cách thiếu động lực, nếu không muốn nói là chán nản.

Và con hãy ghi nhớ điều này, nếu con vẫn yêu thích văn chương, trong vài năm tới con phải cố gắng viết văn bằng một trong hai ngoại ngữ mà con đang học. Hình như con đã chứng tỏ mình có chút năng khiếu, nếu cộng thêm đam mê, học hỏi và cần cù lao động, con hoàn toàn có thể trở thành một nữ nhà văn sống được nhờ chữ nghĩa như Trương Ái Linh, Monique Trương, hoặc thậm chí có thể trở thành triệu phú như EL James, Dương Hồng Anh (Yang Hongying).

***

Những điều cha viết cho con, hôm nay có thể con chưa hiểu hết, nhưng nó sẽ mãi mãi tồn tại trên thế giới mạng, để con tìm đến mỗi khi cần một niềm an ủi, vỗ về hay động viên trong cuộc sống. Hãy vững tin và nuôi dưỡng ước mơ trở thành nhà văn con nhé!

Cha của con,

T.T.Du

Nghề dưỡng già: Nuôi vẹt Hongkong (Yến Phụng)

Để lại phản hồi

Nguồn: http://dh05dy.highbb.com/t764-topic

Vẹt Hồng Kông – Yến Phụng
Hay còn gọi là Vẹt đuôi dài Úc , Yến phụng – Budgerigar
Tên khoa học là Melopsittacus undulatus

Vẹt đuôi dài Úc lâu nay vẫn quen được gọi là Vẹt Hồng Kông, loài chim nhập khẩu này du được quan tâm trên thế giới suốt những năm 1870.Qua quá trình phát triển, những con vẹt đuôi dài ngày nay lớn hơn những con vùng hoang dã nước Úc.Loài chim này hiện nay đã trở thành 1 trong những loài phổ biến nhất trên thế giới với số lượng lên đến hàng triệu , với hàng ngàn màu sắc khác nhau.

Du nhập vào Việt Nam từ cuối những năm 80 và phát triển trong những năm 90, Vẹt Hồng Kông được miêu tả như sau:

– Chiều dài : 18 cm (7in)
– Tuổi thọ trung bình : 7 – 8 năm
– Thời gian ấp trứng TB : 18 ngày
– Thời gian nuôi con TB : 35 ngày

CÁC MÀU SẮC VÀ CHỦNG LOẠI CHÍNH
1, Vẹt đuôi dài màu xanh nhạt (Màu phổ biến nhất )

Bộ lông thường có 2 màu chính : Xanh lá và các vân đen, chân và mỏ có màu xanh xám.Nền lông chính màu xanh lá, đậm nhất ở vùng ngực.Các vân vằn kéo dài từ gốc mỏ xuống tới lưng và cánh.Mắt có viền trắng, chim trưởng thành có trán vàng, cổ có 2 hàng đốm đen.
Chim non mắt đen ko có viền trắng, trán trần ( ko có màu vàng) có các đốm nhạt, mỏ có đốm.
Chim mái có màu nâu nhạt bên trên mỏ trong khi mũi chim trống màu hồng nhạt khi còn non và chuyển xanh dương khi trưởng thành.Những chim trống thuần chủng của loài này chăm sóc chim non của chúng rất cẩn thận.

2,Vẹt đuôi dài Lutino:

Đây là loài vẹt đột biến,chúng biến đổi thàng màu vàng tuyền, từ Lutino là chỉ sự đột biến này.Xuất hiện từ những năm 1870, chúng có xu hướng phát triển thàng con mái nhiều hơn.Các con mái vàng tuyền khi kết hợp với con trống màu xanh nhạt sẽ không có màu vàng.
Đặc điểm nổi bật của vẹt đuôi dài Lutino là bộ lông màu vàng tuyền, mắt đỏ, cổ không có đốm vì thiếu Melanin.

Ở loài này chim trống thay vì có da gốc mỏ (mũi) màu xanh lại có màu đỏ tía ngay từ khi còn nhỏ đến lúc trưởng thành, còn mũi chim mái thì có màu trắng hoặc hơi ngà nâu.
Một chủng loại khác hiếm hơn là những con Ltutino lông vàng mắt đen.Loài này bắt nguồn từ Đan Mạch vào những năm 1940.

3, Vẹt đuôi dài xanh da trời cánh xám :

Đây là sự thay đổi cơ bản về màu sắc, đặc biệt là ở cánh. Loài chim này xuất hiện vào khoảng năm 1918, các điểm sẫm nhạt hơn bình thường.Do đó cánh của chúng có các vấnọc màu xám chứ không phải màu đen.Nhìn chúng gần như những con màu lam bị mất màu. Có một loài khác tương tự là loài vẹt đuôi dài Cinamon và vẹt đuôi dài cánh vàng.
Những con non được phân biệt với chim trưởng thànhh bởi mắt đen không co viền trắng, trán có vân xám mờ, không có màu trắng trên trán.Ngực của những con chim này óc màu xanh da trời, là phần có màu đậm nhất. Đuôi cũng có màu xám.

4, Vẹt đuôi dài xanh lam (Xám)

Có người gọi chúng là những con vẹt Xám, nhưng chúng ta có thể thấy màu chủ đạo trên lông chúng là màu xanh lam.Đây là một trong 2 dạng đối lập phân biệt với nhóm màu xanh lá nhạt. Bởi thay vì bộ lông có màu xanh lá, chúng có bộ lông màu xanh da trời với các vân sọc đen kéo dài từ đầu mỏ xuống lưng và cánh. Đây dường như làdạng trội , được phát hiện tại quê hương châu Úc vào khoảng năm 1930 và hiện nay chúng vẫn tồn tại.
Mỏ và chân đều màu xám,chim non có mắt đen và trán trần. Chim trưởng thành mắt có viền trắng, trán trắng, các vân đậm. Chim trống khi còn non có mũi màu đỏ, khi trưởng thành chuyển thành màu xanh dương, mũi chim mái có màu trắng hoặc ngà nâu.

5, Vẹt đuôi dài có mào :

Sự thay đổi về màu sắc của loài này xuất hiện trong quá trình thuần hoá vẹt đuôi dài. Loài này được một nhà nuôi chim người Úc phát hiện năm 1920, nhưng chúng vẫn chưa phổ biến bởi đặc điểm khó giao phối.
Loài này lôi cuốn người nuôi bởi trên đầu có mào tròn, dẹt hình đĩa che kín mỏ. Bộ lông xanh thẫm da trời, có các đốm lớn, ít màu đen.
Một chủng loại khác là một nhóm có 1 nhúm lông xù cuốn thẳng trên lưng rất duyên dáng.
Điều cần chú ý là chúng có nhan tố làm chết con, nên chúng không bao giờ giao phối cùng loài với nhau. Tốt nhất là cho giao phối một con có mào và một con không có mào (Xanh lá nhạt hoặc xanh lam)

6, Vẹt xanh mặt vàng :

Đây là một biến thể của loài xanh lá nhạt, bởi vẫn bộ lông chủ đạo xanh lá, những con chim này có biến đổi ở những vân trên cơ thể. Các vân sọc trở thành các đốm to và đậm hơn, chủ yếu tập trung ở lưng và cánh. Các vân sọc ở trên đầu và cổ trở nên mờ đi làm đầu chúng gần như chỉ còn màu vàng.
Nhìn bề ngoài chúng dễ bị nhầm lẫn với những con màu xanh lá nhạt. Loài mặt vàng này được miêu tả như những con sinh sản bởi sự kết hợp giữa chúng với những loài khác dễ sinh ra các đột biến, tạo nên nhiều màu sắc hấp dẫn. Nếu cần 1 con mái sinh sản thì đây sẽ là lựa chọn tuyệt vời.

7, Vẹt đuôi dài đốm tím :

Loài vẹt đuôi dài nhiều màu lặn này là một giống thu hút bỏi bộlông của chúng là sự kết hợp ấn tượng. Loài chim này có nguồn gốc từ Scandinavia và được triễn lãm tại Đan Mạch ( Triễn làm chim lớn nhất thế giới ) vào năm 1932.
Bộ lông của chúng với nền màu trắng chủ đạo với các đốm đen lớn nhạt màu trên cánh và má.Tuy nhiên lông bụng và phao câu lại có màu xanh lam hoặc xanh lá thu hút.
Đôi khi có những con có vành mắt, nhưng chủ yếu mắt đen (có khi mắt màu tía đỏ nếu soi dưới ánh sáng ) và đôi chân màu hồng.
Một số con đột biến bị mất đốm và trở nên trắng tuyền , có đôi mắt màu đỏ và chân hồng. Đây là 1 dạng đột biến rất hiếm.

8, Một số chủng loại khác :

* Vẹt đuôi dài vàng cốm : Với bộ lông vàng và các vân sọc màu xanh lá rất nhạt, chúng tạo nên màu vàng cốm được nhiều người chú ý.
*Vẹt đuôi dài trắng có nhiều màu : Phát hiện lần đầu năm 1935, phát triển mạnh ở Châu Âu và Nam Mỹ năm 1956. Loài đột biến có tính trạng trội này là sự pha trộn màu ngẫu nhiên giữa màu xanh lá + đen + vàng hoặc trắng + vàng + xanh. Chúng mang đặc điểm nổi bật là bộ lông với từng mảng màu lớn tạo sự chú ý. Chúng là loài dễ sinh sản.

Chăm sóc và nuôi sinh sản Vẹt Hồng Kông
A – Chăm sóc:
1, Thức ăn và chuồng nuôi :
1.1. Thức ăn:
Thức ăn chủ yếu cho Vẹt Hồng Kông chia làm 3 nhóm :
– Hạt khô : Bao gồm các loại hạt , chủ yếu là Kê vàng, kê trắng, lúa, hạt Canary, ngô … Ở nước ta hạt kê vàng rất phổ biến, và khuyên dùng nên để nguyên vỏ loại hạt này khi cho chim ăn.Chúng ta cũng biết hạt kê khi đã bóc vỏ dùng để cho chim ăn sẽ sạch sẽ hơn và tránh được vương vãi cũng như vỏ hạt làm đầy máng ăn. Tuy nhiên loại hạt khi đã bóc vỏ sẽ trở nên khô cứng và mất đi phần lớn hàm lượng dinh dưỡng, hơn nữa Vẹt vẫn có thói qen “ăn chắt” – dùng mỏ bóc hạt.Vì thế hãy cho chim ăn loại hạt còn để nguyên vỏ.
+ Hạt lúa gạo : Đây cũng là loại thức ăn giàu dinh dưỡng cho Vẹt HK, có thể có những con chim do đã quen ăn kê và ko thích loại hạt này. Tuy nhiên vào mùa sinh sản, bạn có thể ngâm hạt này trong nước cho đến hạt bắt đầu nảy mầm, lúc đó hàm lượng dinh dưỡng trong hạt tăng lên đáng kể, lại rất dễ tiêu hoá, tốt cho chim non cũng như chim mái ấp. Hãy tập dần cho chim quen với loại thức ăn này.
+ Hạt ngô tươi : Khuyên dùng nên để nguyên cả bắp, Tuy không được vệ sinh vì vẹt có thói quen nhằn lấy nước và nhả bã, nhưng hạt ngô tươi cũng rất tốt cho chim. Và Vẹt cũng rất thích loại thức ăn này. Ban có thể thấy sau khi ăn hết hạt, lõi ngô cũng sẽ trở thành thứ đồ chơi thú vị với những chú vẹt.
+ Rau và cỏ tươi : Vẹt là loài không kén rau tươi, chỉ cần những loại rau ít vị chat thì hầu hết Vẹt đều dùng được. Phổ biến ở đây chúng ta thường cho Vẹt ăn rau Xà lách, Cải thìa, Cải bắp, một số loại cỏ như Bồ công anh, chân ngỗng, các loại cỏ có hoa trắng…. Và đặc biệt 1 loại rau phổ biến ở nước ta mà vẹt rất thích ăn, đó là rau muống nước. Loại rau này có sẵn quanh năm và là nguồn rau xanh chính được nhiều người nuôi sử dụng. Hãy bổ sung loại thức ăn này quanh năm cho Vẹt.
+ Hoa Quả : Có một số con Vẹt đặc biệt thích ăn các loại quả, điều này cũng rất tốt và bạn nên đáp ứng nhu cầu chính đáng này của chú chim nhỏ. Táo xanh là thứ quả vẹt rất thích, hãy thái nhỏ và cho vào máng đựng.Tuy nhiên lưu ý hãy thay đi vào cuối ngày tránh để quả bị thối, mốc.

– Các loại thức ăn bổ sung :
+ Hạt khoáng chất : Đây là nguồn thức ăn không thể thiếu, và đặc biệt cần thiết cho vẹt vào mùa sinh sản. Có thể chúng sẽ không đụng đến trong thời gian dài, nhưng sẽ ăn liên tục nếu vào mùa sinh sản. Bạn có thể đến hỏi mua ở bất kì hàng bán chim cảnh nào.Bên cạnh đó, bạn cũng nên bổ sung vào khẩu phần ăn của chim bột mai mực hoặc bột vỏ sò.Loại bột này bạn có thể tự làm bằng cách nghiền nang con mực đã sấy khô hoặc vỏ trứng, vỏ sò… Loại bột này cung cấp một lượng lớn canxium cần thiết cho sự tạo thành vỏ trứng và phát triển của chim non.
+ Hạt sạn : Cũng là thứ nên có trong mỗi lồng chim .Hạt sạn giúp cho chim tiêu hoá được tốt hơn, giúp thức ăn không bị kết vón trong dạ dày và quá trình nghiền thức ăn diễn ra tốt hơn. Nếu ko có thời gian lọc các hạt sạn này, bạn có thể tận dụng những miếng vữa từ các bức tường cũ và treo nó trong lồng chim.Đó sẽ vừa là nguồn cung cấp hạt sạn và cũng là dụng cụ để chim mài mỏ.
+ Viên Iốt : Không phổ biến những rất cần cho chim sinh sản bởi iốt giúp tuyến giáp hoạt động đúng chức năng, sẽ giúp chim trống có bộ lông đẹp hơn và những con non sẽ phát triển tốt để đạt được tối đa kích thước như bố mẹ.
+ Muối : Một cách phổ biến là sử dụng loại đất mặn, người ta có thể tự làm bằng cách nghiền đất sét, trộn với dung dịch nước muối nhạt có pha iốt và ép chặt, để khô trong mát.Sau đó đặt vào lồng chim để bổ sung lượng muối cho chim khi cần.

1.2. Chuồng nuôi :
Chuồng nuôi cho vẹt HK không cầu kì lắm. Vẹt HK là giống chim quen sống theo bầy nên điều kiện tốt nhất vẫn là gần với tự nhiên nhất, đó là nuôi trong chuồng có trồng cây xanh với một bầy gồm nhiều cá thể.
Nhưng trong điều kiện xã hội hiện nay không phải gia đình nào cũng có đủ điều kiện kinh tế cũng như không gian để xây dựng chuồng nuôi nên cách nuôi đơn lẻ hay theo cặp trong lồng cá nhân vẫn phổ biến hơn.
Loại lồng được sử dụng cho Vẹt HK là các lồng làm bằng kim loại. Loại này vừa bền,sạch,tiện dụng trong việc làm vệ sinh lồng chim, và đặc biệt là để chịu được cái mỏ khoẻ của họ nhà Vẹt.

– Nếu bạn chỉ nuôi đơn lẻ 1 con chim thì lồng kích cỡ 30 cm * 30 cm là phù hợp , hoặc một chiếc lồng tròn đường kính 30 cm cũng rất thoải mái cho 1 con chim.
– Nếu bạn nuôi một đôi chim thì sẽ cần có 1 chiếc lồng rộng hơn vì còn để cho chim sinh sản nvà nuôi con trong đó, loại lồng vông 40 cm * 40 cm hoặc lồng chữ nhật 35 cm * 50 cm cũng rất tốt.
Trong lồng chim , ngoài hai thứ bắt buộc phải có gồm cóng nước và cóng thức ăn, bạn cần có cầu đậu cho chim. Nên đặt 2 cầu so le để chim có thể thoải mái loe trèo. Kèm theo đó 1 đến 2 cóng nhỏ đựng các thức ăn phụ trợ. Bạn treo thêm vào lồng chim 1 miếng mai mực. Và đặc biệt với chim sinh sản là chiếc tổ sinh sản của chim.

Tổ sinh sản của chim không quá cầu kì, thường được đóng bằng gỗ mỏng nhưng phải đủ khả năng chịu được cái mỏ khỏe của chúng.Kích thức khoảng 15 cm* 20cm, có khoét một lỗ tròn làm cửa ra vào cho chim.Ở các tiệm bán thú cảnh có bán những chiếc tổ bằng nhựa, hay kim loại đẹp mắt và tiện dụng, tuy nhiên chim thực sự không thích loai vật liệu này như tổ gỗ,nên Tổ làm bằng gỗ vẫn là lựa chọn tối ưu.

Vẹt thường không có thói quen tắm đẫm nước, nhưng cũng rất sạch sẽ. Bạn sẽ thấy chúng thích tắm thế nào khi chúng lăn người vào đám rau ướt khi bạn cho chúng ăn. Vì thế hãy chuẩn bị 1 bình sịt nước dạng phun sương. Hãy cho chúng tắm bằng cách xịt nước 2 ngày một lần vào mùa hè và mỗi khi nắng vào mùa đông.

B-Nuôi Vẹt sinh sản:

2.1. Các vấn đề về chọn giống :
Hãy xác định rõ mục đích nuôi của bạn là gì, nếu là nuôi chơi thì chỉ cần chọn những con chim khoẻ mạnh, đẹp mã và thân thiện với người. Còn nếu nuôi sinh sản thì bạn cần xem xét một số vấn đề.
Vấn đề đầu tiên là chọn con nuôi với màu sắc mong muốn. Hãy lưu ý những màu sắc nào là trội và những con nuôi nào là thuần chủng.Có 4 lựa chọn cho con nuôi thuần chủng và trội, đó là các màu Xanh lá nhạt (Xanh lá chủ đạo và các vân sọc đen )Xanh xám (Xanh da trời chủ đạo và vân sọc đen) Vàng tuyền Lutino (Mắt đen hoặc đỏ) Và Trắng tuyền (Mắt đỏ)… Với các dạng con nuôi này, nếu bạn cho phối giống hai con cùng màu giống hệt nhau chắc chắn sẽ tạo ra các con chim non giống như bố mẹ mà ko có sự đột biến về màu sắc.
Tuy nhiên việc chọn giống các cặp giống nhau đôi khi không dễ và không phải người nuôi nào cũng thích các cặp màu giống nhau. Vì thế nếu có thể bạn hãy cố gắng tìm những cặp đôi càng giống nhau càng tốt sẽ cho ra thế hệ sau có màu đẹp.

Việc phối giống ngẫu nhiên cũng mang lại nhiều lựa chọn màu thú vị. Người nuôi bây giờ thích sự lựa chọn ngẫu nhiên này hơn. Chỉ cần chú ý quan sát các cặp đôi nào đặc biệt gần gũi nhau ở các cửa hàng chim cảnh, không quá chú trọng đến màu sắc thì đây cũng là một lựa chọn thích hợp.

Có một lời khuyên cho các bạn chọn cặp sinh sản.Bạn nên chọn những con trống thuần chủng có màu sắc trội như 4 nhóm đã nói ở trên, vì những chim trống này đặc biệt thu hút chim mái. Và bạn nên cho chúng giao phối với con Mái ở 2 dạng màu : Xanh lá mặt vàng và Trắng có đốm. Với sự kết hợp này bạn có thể có được những con chim non giống như bố mẹ lại vừa có khả năng đột biến về màu sắc ở tất cả mỗi lứa chim. Hơn nữa những chim mái ở 2 dạng màu này phần lớn chăm sóc chim non rất tốt.

( VD : Bạn hãy cho giao phối con Trống Xanh lá nhạt với con Mái Xanh lá mặt vàng.Hai con giao phối này có màu gần giống nhau, chim non sinh ra có thể giống bố hoặc giống mẹ, nhưng vẫn sẽ có sự xuất hiện của những chim non có màu lông vàng đốm, vàng tuyền, thậm chí là màu trắng hay xanh lam..)

2.2. Phân biệt chim trống mái :
Đây dường như là vấn đề lớn đối với nhiều người, nhưng với Vẹt HK nếu bạn chịu khó chú ý một chút sẽ thấy đây ko là vấn đề lớn.
Hãy chú ý đến lớp màng cứng trên mỏ của chim , hay cũng có thể nói là mũi chim. Với những chú chim non dưới 3 tháng tuổi, có thể khẳng định tất cả những con có mũi màu đỏ đều là chim trống, những chim có mũi màu trắng ngà đều là chim mái.
Nhưng với chim trưởng thành trên 3 tháng tuổi thì cần chú ý.
– Chim có màu lông chủ đạo là xanh lá, xanh lục, xám , chim trống có mũi màu xanh dương.
– Chim có màu lông chủ đạo là vàng hoặc trắng thì có mũi màu đỏ tía.
– Chim mái hầu như vẫn giữ màu trắng trên mũi, tuy nhiên vào mùa sinh sản, mũi chúng có thể chuyển màu trà hoặc ngả nâu. Nên bạn càng dễ nhận thấy chim mái với những đặc điểm này.

Thậm chí bằng quan sát bạn cũng thấy được vóc người chim mái sẽ nhỏ hơn chim trống cùng loại, đầu cũng nhỏ hơn và có phần thụ động hơn chim trống. Chim trống sẽ siêng hót hơn và có những biểu hiện hoạt bát hơn chim mái rất nhiều. Với 1 con chim có biểu hiện thụ động ,ít bay,mũi sậm màu trà và phần lông gần hậu môn bị rụng, để lộ hậu môn nở rộng , thì bạn hãy chắc chắn mình có 1 chiếc tổ, bởi đây là chim mái đã đến ngày sinh nở. ^ ^

2.3.Sinh sản :
Vẹt HK sinh ra tới ngày thứ 35 thì đã có được bộ lông như chim trưởng thành và cũng đạt được kích thước như bố mẹ. Tuy nhiên màu lông chỉ thực sự định hình ở mùa thay lông đầu tiên vào lúc chim được 3-5 tháng tuổi.
Về cơ bản sẽ không có sự thay đổi lớn ở bộ lông , ngoài việc màu sắc sẽ đậm hơn, các vân đen rõ ràng hơn, các đốm cổ nhiều hơn và sẫm màu.

Cũng từ thời gian này trở đi, là lúc chúng ta có thể tiến hành ghép đôi và cho sinh sản.Hãy chọn ra những con trống khoẻ mạnh và đẹp mã, nếu là con Trống có màu chủ đạo là màu xanh thì hãy chọn con đã xuất hiện mũ trán (màu trắng hoặc vàng trên trán) và có mũi đã chuyển xanh dương.
Chim mái hãy là những chim khỏe mạnh và thân thiện với người. Chúng ta nên cho ghép các cặp chim có con trống hơn con mái khoảng 2 tháng tuổi, nếu là cho đẻ lứa đầu. Hoặc chim trống đã từng nuôi con với 1 con mái đẻ lứa đầu. Điều này sẽ tránh trường hợp chim mái lấn át chim trống.
Hãy đặc biệt quan tâm đến chim mái nằm ổ lần đầu để cung cấp đủ lượng canxium, tránh tình trạng kẹt trứng, dễ gây nguy hiểm cho chim.

Tổ chim như đã miêu tả, sẽ là các tổ gỗ có khoét lỗ, đủ chỗ cho chim nằm ấp và cho đàn chim non sau này.Vẹt HK không cần vật liệu lót tổ nhưng tập tính “gại ổ” thì vẫn còn.Nếu thấy chim dùng mỏ mổ về 1 góc tổ, thậm chí là cắn phá tổ (đây là lí do cần tổ có đủ độ cứng) thì chúng ta có thể biết chim sắp đẻ trứng. Hãy cho thêm vào một ít mạt bào hoặc mạt cưa, sẽ giúp chim có cảm giác thoải mái và ít phá tổ hơn.

Hãy quan sát mỗi ngày và nếu thấy có 1 thành viên của cặp chim vắng mặt ngày càng nhiều hơn, thậm chí cả ngày không ra khỏi tổ. Quan sát mỗi buổi sáng bạn sẽ thấy phân chim nhiều hơn ,đặc và nặng mùi, thì có thể kết luận rằng chim đã bắt đầu nằm ấp.

Vẹt HK thường đẻ liên tục hoặc có khi cách nhật, từ 4- 8 trứng, thời gian ấp trứng kéo dài từ 18-22 ngày. Tuy nhiên quả trứng đầu tiên trong tổ sẽ không nở khi chưa tới 20 ngày.Bạn có thể dễ dàng biết được chim con đã nở với tiếng kêu “chip chip” vào một buổi sáng, bởi vẹt con có thể kêu ngay từ khi mới nở.
Trong suốt quá trình ấp trứng chim mái sẽ không rời khỏi tổ. Đưa “cơm nước” là việc của chim trống.Thậm chí nếu đôi chim khăng khít, đôi khi chim trống cũng sẽ vào ấp “thay ca” cho chim mái.
Chim mái sẽ tiếp tục nằm ủ con cho đến khi chim non nở hết và thậm chí là đến khi nào chim non ăn với lượng lớn thức ăn mà chim trống không thể cung cấp đủ.Lúc ấy chim mái mới ra ngoài để cung cấp thêm thức ăn nuôi con.
Loại thức ăn nảy mầm và thức ăn xanh đặc biệt cần thiết trong giai đoạn này.

Những chim non sẽ được nuôi dưỡng trong khoảng 1,5 tháng cho tới khi mẹ chúng ko còn cho chúng vào tổ nữa.Lúc ấy hãy sẵn sàng để tách những chú vẹt non và dọn sạch tổ chuẩn bị cho lần sinh sản tiếp theo của chim bố mẹ.

Vẹt HK là giống chim sinh sản quanh năm nên bạn hãy luôn sẵn sàng tổ khi cần đến. Cũng vì thế nếu thấy biểu hiện của những ổ trứng nào đã đến ngày và vẫn chưa nở thì hãy nhanh chóng loại bỏ để chim đẻ lứa mới.
Mùa hè vẫn là thời gian tốt nhất cho ra đời những chú chim non khoẻ mạnh.Để tránh chim mái kiệt sức, có thể tách các đôi vào 2 tháng lạnh nhất của mùa đông để chim nghỉ ngơi sẵn sàng cho mùa sinh tiếp theo.

Một chú ý khi bạn nuôi chim mái nằm ổ lần đầu. Tuyệt đối không lấy trứng khỏi tổ hay xau đuổi chim mái khỏi tổ của nó, điều đó có thể làm chim hoảng sợ và việc ấp trứng trong tổ sẽ không còn diễn ra.
Nếu bạn thấy một chim mái nào có biểu hiện chậm chạp, ko bay mà thường leo trèo, dáng vẻ nặng nề. Khi ăn có biểu hiện như muốn đẻ trứng.Quan sát vùng hậu môn thấy có chỗ phồng, có thể sờ thấy trứng. Thì có thể khẳng định chim đã bị kẹt trứng.
Hãy ngay lập tức bổ sung canxi vào khẩu phần ăn của chim, mũi tiêm canxi cũng là lựa chọn cấp thiết nếu cần. Kèm theo đó bạn có thể xoa bóp hậu môn với một chút dầu bôi trơn cũng có thể hỗ trợ quá trình cơ hậu môn đẩy trứng ra ngoài.


Cần bán chim yến phụng giống sinh sản và tổ cho chim yến đẻ!
Cần bán chim yến phụng giống sinh sản và tổ cho chim yến đẻ!
Mái:
Cần bán chim yến phụng giống sinh sản và tổ cho chim yến đẻ!
Sau 4 tháng đến 6 tháng chim trưởng thành chúng ghép đôi và quan tâm lẫn nhau :
Cần bán chim yến phụng giống sinh sản và tổ cho chim yến đẻ!
Cần bán chim yến phụng giống sinh sản và tổ cho chim yến đẻ!
Khi đã ghép đôi chúng bắt đầu sinh sản:
Cần bán chim yến phụng giống sinh sản và tổ cho chim yến đẻ!
Chúng chọn cho mình những chiếc tổ vừa ý:

và bắt đầu đẻ:
Cần bán chim yến phụng giống sinh sản và tổ cho chim yến đẻ!
Chim đẻ đến trứng thứ 3 là bắt đầu ấp và vẫn tiếp tục đẻ cho đến hết lứa trứng .
Sau 21 ngày ấp chim bắt đầu nỡ, trứng nào ấp trước nở trước nên trong bầy yến không có sự đồng đều con lớn và con bé !
Cần bán chim yến phụng giống sinh sản và tổ cho chim yến đẻ!
Cần bán chim yến phụng giống sinh sản và tổ cho chim yến đẻ!
Cần bán chim yến phụng giống sinh sản và tổ cho chim yến đẻ!
Cần bán chim yến phụng giống sinh sản và tổ cho chim yến đẻ!
một ổ yến phụng nè dễ thương ko !
Cần bán chim yến phụng giống sinh sản và tổ cho chim yến đẻ!
Sau một tháng chim phát triển đầy đủ và xuống chuồng tập ăn .
Cần bán chim yến phụng giống sinh sản và tổ cho chim yến đẻ!
Cuối cùng chim trưởng thành và phát triển vòng đời mới :
Cần bán chim yến phụng giống sinh sản và tổ cho chim yến đẻ!
Sau đây là một số hình ảnh đẹp của chim yến phụng:

Cần bán chim yến phụng giống sinh sản và tổ cho chim yến đẻ!
Cần bán chim yến phụng giống sinh sản và tổ cho chim yến đẻ!
Cần bán chim yến phụng giống sinh sản và tổ cho chim yến đẻ!
Cần bán chim yến phụng giống sinh sản và tổ cho chim yến đẻ!
Cần bán chim yến phụng giống sinh sản và tổ cho chim yến đẻ!
Cần bán chim yến phụng giống sinh sản và tổ cho chim yến đẻ!
Cần bán chim yến phụng giống sinh sản và tổ cho chim yến đẻ!
Cần bán chim yến phụng giống sinh sản và tổ cho chim yến đẻ!
Cần bán chim yến phụng giống sinh sản và tổ cho chim yến đẻ!
Cần bán chim yến phụng giống sinh sản và tổ cho chim yến đẻ!
Cần bán chim yến phụng giống sinh sản và tổ cho chim yến đẻ!
I LOVE YOU YP
Cần bán chim yến phụng giống sinh sản và tổ cho chim yến đẻ!
SAU ĐÂY LÀ MÔ HÌNH CHUỒNG NUÔI YẾN MINI
Cần bán chim yến phụng giống sinh sản và tổ cho chim yến đẻ!
Cần bán chim yến phụng giống sinh sản và tổ cho chim yến đẻ!
VÀI CẶP YẾN GIỐNG :
Cần bán chim yến phụng giống sinh sản và tổ cho chim yến đẻ!
Cần bán chim yến phụng giống sinh sản và tổ cho chim yến đẻ!
Cần bán chim yến phụng giống sinh sản và tổ cho chim yến đẻ!
THÊM VÀI TẤM VỀ YẾN PHỤNG CHÂU ÂU LUN CON TO BẰNG CỔ TAY NGƯỜI LỚN
Cần bán chim yến phụng giống sinh sản và tổ cho chim yến đẻ!
Cần bán chim yến phụng giống sinh sản và tổ cho chim yến đẻ!
Cần bán chim yến phụng giống sinh sản và tổ cho chim yến đẻ!
Cần bán chim yến phụng giống sinh sản và tổ cho chim yến đẻ!
ĐÂY LÀ SỰ KHÁC BIỆT MỘT CHÚ YẾN CHÂU ÂU ĐỨNG CẠNH EM YẾN VN
Cần bán chim yến phụng giống sinh sản và tổ cho chim yến đẻ!

Trịnh Y Thư: Tạp bút “Chỉ là đồ chơi”.

3 phản hồi

DSC01228

Xin chân thành cảm ơn tác giả Trịnh Y Thư đã gửi tặng sách. Hôm nay sách đã về đến Việt Nam. Tôi tin rằng đây sẽ là một quyển sách thú vị và có những điều nên được viết ra, do đó mới xuất hiện entry “đặt gạch” này.

…………………………………

Tôi đọc tạp bút “Chỉ là đồ chơi” khá nhanh, hai ba đêm, một đêm 1-2 tiếng trước khi đi ngủ. Không phải 1-2 tuần như ước lượng lúc đầu. Có lẽ một phần vì các luận điểm tác giả đề cặp có sự lập lại trong các hình thức khác nhau như viết ngắn, phỏng vấn hoặc mạn đàm.

Thực ra tôi biết đến Trịnh Y Thư thông qua bản dịch rất thành công trước đây của ông là “Đời nhẹ khôn kham”. Người Việt nói chung, có sự đồng cảm địa-chính trị nhất định với Kundera, do đó suy tư trong các tác phẩm của Kudera hay được họ nâng niu. Đến với “The Unbearable Lightness of Being” bằng tâm thế đó, Trịnh Y Thư lập tức ghi dấu ấn của riêng mình trong lòng độc giả.

Qua tạp bút “Chỉ là đồ chơi”, người đọc phần nào hiểu thêm tác giả – dịch giả một chút xíu nữa, nhưng với riêng tôi, tôi nghĩ rằng mình đã đoán ra động cơ viết của Trịnh Y Thư.

Bảo văn chương “Chỉ là đồ chơi” ở đầu sách và tựa sách, nhưng rồi lại vật vã thế này trong một bài phỏng vấn:

“Chúng ta ai cũng có quá khứ. Đối với những kẻ lìa bỏ quê hương ra đi khi đã có chút ý thức về đời sống, cái quá khứ ấy trở nên nhọc nhằn, nặng nề gấp bội. Một quá khứ nặng khôn kham. Chúng ta khổ sở suốt đời vác nó trên lưng như con ốc sên vác cái vỏ cứng của nó. Tuy vậy sau một thời gian dài sinh sống nơi nước ngoài, cái đau hoài hương trong lòng chúng ta dần dà phai nhạt để nhường chỗ cho cái đau của sự lạ hoá. Sự việc biến thiên theo chiều nghịch đảo: cái thân quen biến thành cái xa lạ và ngược lại. Trở về thăm viếng nơi mình sinh trưởng sau một thời gian dài xa cách, gần như ai cũng cảm thấy nỗi đau này. Nó lạ lùng một cách tàn bạo. Dù cố gắng cách mấy người ta vẫn không thể tự đánh lừa được cảm giác xa lạ, lạc lõng, tách rời. Mảnh đất nơi mình sinh ra biến thành nơi chốn khác, không còn là của mình nữa. Lịch sử của mảnh đất đó không có chỗ đứng cho mình, nó tàn nhẫn gạt mình ra ngoài lề. Lằn ranh biên giới giữa nhớ và quên như bị xoá sạch, không còn cái gì đáng nhớ, sự lãng quên như bị sai khiến bởi vô thức. Kí ức vẫn còn đấy trong bộ nhớ nhưng nó như bị ảo hoá, trở nên không thực. Sự lạ hoá này cũng thật là tàn bạo bởi cùng lúc nó để hiển lộ khía cạnh hiện sinh của thế giới con người: con người là sinh vật không có bản nguyên, căn tính của hắn không là cái gì bất di dịch. Hắn bị ném ra ngoài thế gian này mà không hề biết tại sao. Hắn như nhà phi hành đi bộ ngoài không gian bị đứt dây buộc với phi thuyền mẹ và cứ thế dật dờ trôi giạt mãi về khoảng không gian huyền tẫn mịt mù”.

Từ khóa là Nostalgia của Kundera. Và tôi đặt các đoạn văn của TYT lại gần nhau (http://damau.org/archives/14093):

Hoài Hương. Bất Tri. Tại sao ông chọn nhan đề quyển tiểu thuyết là Bất Tri khi viết về đề tài Hoài Hương? (Kundera là người cầu toàn, ông rất cẩn trọng trong việc chọn nhan đề sách.) Hoá ra chúng nằm cùng phạm trù. Nó là nỗi đau của kẻ không biết chuyện gì xảy ra bên kia quả địa cầu, không biết cái miền đất cũ kĩ, rách rưới đó bây giờ ra sao và sự trở về luôn luôn là niềm khát vọng ám ảnh khôn nguôi. Với tôi, nó còn là nỗi đau của kẻ muốn quên đi, không muốn nhìn nhận, không muốn biết những gì đang xảy ra nơi đó. Một tâm thức vong thân, hay vong bản, nếu bạn muốn gọi như vậy. Với Kundera, Bất Tri chỉ là không hay biết. Nhưng với tôi, bên cạnh cái không hay biết đó còn là cái Bất Tri của cô gái nước Thương trong “Thương nữ bất tri vong quốc hận, Cách giang do xướng Hậu Đình Hoa.”

Thật là cảm động, và cũng hết sức cảm thông.

………………………………………

Cuối cùng xin được đặt ba câu hỏi gửi đến tác giả TYT:

1. “Quan quan thư cưu

Tại hà chi châu

Yểu điệu thục nữ

Quân tử hảo cầu”.

Thật ra không phải nói về một người con gái giặt lụa, mà đang hái rau hạnh? “Hạnh thái -荇菜” là rau hạnh ở nghĩa đen, nhưng chính là “đức hạnh” trong nghĩa bóng?

2. Theo Trịnh Y Thư, J.K. Rowling có lẽ là nhà văn tỉ phú duy nhất trong lịch sử. Tác giả có lẽ quên mất một người sống rất gần ông, còn giàu hơn Rowling và giàu trước Rowling là Sidney Sheldon?

2. “Chỉ là đồ chơi” nhiều lần nhắc đến “Bất khả tư nghị – 不可思議” nhưng không hiểu sao lại viết thành “Bất khả tư nghì”, có thể là lỗi in ấn, hoặc lỗ hổng kiển thức của chính tôi chăng?

Chùm ảnh: ‘Hậu duệ Hai Bà Trưng’ trên đảo Sumatra

2 phản hồi

Chùm ảnh: ‘Hậu duệ Hai Bà Trưng’ trên đảo Sumatra

Cuộc sống muôn màu
Đăng ngày Thứ ba, 23 Tháng 7 2013 10:32

Các nhà nghiên cứu ở Indonesia tán thành giả thuyết người Minangkabau đến từ Việt Nam. Nhiều đoạn phim quảng bá du lịch cho đảo Sumatra đã tuyên bố tổ tiên người Minangkabau là người Việt đã di cư đến Nam Dương bằng thuyền, nhằm nhấn mạnh sự độc đáo của nền văn hóa Minangkabau.

>> Chùm ảnh: Tộc người rất giống người Việt cổ trên đảo Borneo

>>  Ngắm nhà sàn Indonesia giống hệt hình vẽ trên trống đồng Việt

Theo giả thuyết nhà nghiên cứu độc lập Trương Thái Du đưa ra, sau thất bại của cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng, vào cuối năm 43 một bộ phận người Việt đã lên thuyền ra khơi và dạt vào Eo biển Malacca nhờ gió mùa Đông Bắc. Tiếp đó, họ định cư tại khu vực phía Tây đảo Sumatra và trở thành dân tộc Minangkabau ngày nay. Ảnh: Cô dâu và chú rể người Minangkabau trong đám cưới.

Tộc người này theo chế độ thị tộc mẫu hệ giống như người Việt cổ. Người nữ giữ quyền thừa kế trong thị tộc gọi là Turun Cicik, em gái của Turun Cicik nằm trong hàng thừa kế thứ hai gọi là Turun Nyi. Hai danh xưng này rất giống tên gọi của hai chị em Trưng Trắc, Trưng Nhị. Ảnh: Phụ nữ Minangkabau trong trang phục truyền thống.

Kiến trúc truyền thống Minangkabau là những ngôi nhà mái cong vút như cặp sừng trâu, có đường nét giống với nhà sàn hình thuyền trên trống đồng Đông Sơn, được gọi là Rumah Gadang.

Rumah Gadang được thiết kế theo kiểu giống nhà sàn, phần sàn nhà cách mặt đất độ gần 2m, bên trong được chia làm ba phần thông thoáng nhau không có vách ngăn cách, gian chính ngay giữa nhà là gian tiếp khách, còn lại là khu giường ngủ và bếp. Nhà kho chứa nông sản được xây cất riêng, cũng có mái cong như nhà chính.

Những ngôi nhà Rumah Gadang vừa là nơi cư trú, vừa là nơi gặp gỡ hội họp trong gia đình và tiến hành những hoạt động nghi thức cộng đồng. Chúng được truyền đời từ mẹ, sang con gái, và cứ thế nối tiếp đời nọ đến đời kia.

Một nét độc đáo khác thể hiện giá trị văn hóa đặc sắc trong xây dựng là những chi tiết trang trí được thể hiện tinh xảo bằng lối chạm khắc, phối màu sặc sỡ phủ kín quanh nhà từ chân cột lên đến nóc mái. Nhà của trưởng làng – một phụ nữ – thường là ngôi nhà lớn nhất, điêu khắc đẹp nhất.

Người Minangkabau có sự tích về kiểu kiến trúc “sừng trâu” của Rumah Gadang như sau: Ngày xưa có một mối bất hòa giữa người Minangkabau và người Java, và hai bên thỏa thuận chọi trâu để phân định. Người Java đưa ra một con trâu khổng lồ, trong khi người Minangkabau lại dùng một con nghé con, bị bỏ đói nhiều ngày và trên đầu buộc con dao sắc…

Khi vào trận con nghé đói tưởng trâu là mẹ mình, lập tức rúc vào bụng trâu để bú. Con trâu mộng đã bị hạ gục vì dao đâm thủng bụng, và người Minangkabau chiến thắng. Cũng theo sự tích này Minang nghĩa là chiến thắng, kabau là trâu.

Sự tích kể trên tương đồng gần như hoàn toàn với một giai thoại dân gian nổi tiếng của người Việt Nam về chuyện Trạng Quỳnh dùng nghé đấu với trâu chiến của sứ giả Trung Hoa. Phải chăng đây là hai dị bản của một câu chuyện đã có từ thời các cư dân Việt cổ?

Người Minangkabau ngày nay theo đạo Hồi, nhưng tín ngưỡng nguyên bản của họ là thuyết vật linh (thờ linh vật, tin rằng vạn vật có linh hồn). Theo nhiều nhà nghiên cứu, thuyết vật linh là tín ngưỡng đầu tiên của dân tộc Việt, trước khi các đạo Nho, đạo Lão và đạo Phật du nhập. Ảnh: Một điệu múa truyền thống của người Minangkabau.

Cư dân Minangkabau sinh sống bằng nghề trồng lúa từ lâu đời, và họ cũng có tục ăn trầu nhuộm răng cùng nhiếu nét văn hóa khác gần gũi với người Việt.

Các nhà nghiên cứu ở Indonesia cũng tán thành giả thuyết người Minangkabau đến từ Việt Nam. Nhiều đoạn phim quảng bá du lịch cho đảo Sumatra đã tuyên bố tổ tiên người Minangkabau là người Việt đã di cư đến Nam Dương bằng thuyền, nhằm nhấn mạnh sự độc đáo của nền văn hóa Minangkabau.

Ngày nay có hơn 4 triệu người Minangkabau sinh sống tại tỉnh Tây Sumatra, trong khi có hơn 3 triệu người khác sinh sống rải rác tại nhiều thành thị của Indonesia và bán đảo Mã Lai. Nam giới Minangkabau nổi tiếng là những nhà kinh doanh giỏi do phải đi lập nghiệp xa và giao nhà cửa cho người phụ nữ quản lý.

Theo KIẾN THỨC

Tôn Trọng Người Khác

Để lại phản hồi

BLOG CỦA ALAN PHAN NGÀY THỨ SÁU 31/5/2013

30 năm nay, tôi có thể tự hào là chưa bao giờ nói xấu một cá nhân nào. Những năm còn trẻ, tôi cũng mang nhiều tự tôn và tự ti, nhiễm bệnh thích phê bình chỉ trích, nhất là người mà mình không thích vì lý do nào đó.  Cho đến một ngày đủ tự tin và kiến thức, mở rộng tư duy để nhìn mọi sự việc khoa học hơn, tôi mới nhận thấy rằng bất cứ người nào tôi đã gặp, đều có những khía cạnh mà tôi không biết rõ. Tôi tôn vinh và khen ngợi những phân khúc hay và đẹp của nhiều nhân vật vì họ xứng đáng, nhưng tôi im lặng về những đồn đại không kiểm chứng được từ thiên hạ.

Tôi cũng không ganh tị với bất cứ ai. Những người hơn tôi về khía cạnh nào đó như tiền của, sự nghiệp, danh tiếng, quyền lực hay kiến thức, tâm hồn, sức khỏe, kỹ năng…đều hơn tôi thật và tôi bao giờ tôi tranh cãi với thực tại. Thích hay không thích, chỉ cúi đầu chấp nhận thôi, và không nên lưu lại trong tâm trí, nếu đây là một cuộc ganh đua vô vọng.  Hãy để thì giờ chú tâm vào những việc quan trọng hơn (như ra biển chơi đùa với các con hải âu hay lên núi dang tay nắm những chùm mây).

Tuy nhiên, gần đây tôi bị lôi kéo vào những cáo buộc hoàn toàn không có cơ sở hay bắng chứng. Trường hợp Nick Vujicic là một thí dụ. Tôi không biết là rất nhiều người Việt đã phong thánh cho bạn này và khi tôi chỉ bàn đến kỹ năng PR của Nick mà không đề cập đến “thánh tính” của anh ta, nhiều người cho là tôi phạm thượng và coi thường Nick. Dù rằng, tôi đã khai mào là tôi không biết gì về con người của Nick và sẽ không bình luận gì đến các khía cạnh khác của nhân vật này.

Trường hợp sau là ông Bầu Đức. Nhiều người nghĩ là tôi ganh tị và thù ghét ông Đức vì chuyện ông ta đăng đàn mắng mỏ tôi. Thực ra tôi thích những người phê bình chỉ trích tôi công khai, dù đúng hay sai. Tôi đã tổ chức một ngày hội để mọi bạn hữu kẻ thù có thể “roast” tôi cơ mà.

Tôi chỉ ghét những anh chị ném đá dấu tay, xài “nick” trên các diễn đàn mạng mà không dám ra mặt hay cho địa chỉ. Những bài viết về nạn phá rừng hoàn toàn không nhắm đến ông Bầu Đức hay bất cứ một cá nhân nào. Sự quan tâm của tôi đến môi trường đã được nêu rõ qua các bài viết tiếng Việt suốt 3 năm qua và các bài viết tiếng Anh hơn 12 năm trước. Tôi cũng đã là Trưởng phân khoa Môi Trường của đại học Kỹ Thuật Phú Thọ từ năm 1971 đến 1975 (không biết ông Đức đã sinh ra chưa vào thời này).

Thực ra tính tôi hay bông đùa một cách vô hại, không hề có ác ý hay dìm ai xuống bùn đen để đề cao mình. Cho đến bằng này tuổi dầu, con người tôi thực sự là một cậu học trò (nhất quỷ nhì ma…), và chắc chắn là không nên nết. Khi ông Đức mắng tôi là ‘cực kỳ vô văn hóa”, tôi đã cười hề hề với bạn bè và nghĩ rằng ông nói đúng, theo góc nhìn của ông. Nếu ông ở gần, có lẽ tôi sẽ đến “hi-fi” ông một cái. Làm sao mà ganh tị hay thù ghét ông được?

Gần 40 năm đầu trong đời người ngắn ngủi, có thể nói tâm tôi không bình yên vì những bực tức và cáu giận với tha nhân. Từ gia đình, bạn bè đến đối tác nhân viên, tôi luôn luôn khơi phá lên những sai lầm hay ác ý của họ để chứng minh mình đúng và họ là những con sâu gây khổ cho mình.

Nhưng khi nhìn kỹ hơn lại con người chính mình và những lý do để họ hành xử như vậy, tôi mới nhận ra cách duy nhất để sống với đời và tha nhân là hãy quên đi những khác biệt và “live and let live” (sống và để người khác sống).

Mỗi con người là một thực thể sống động với những trải nghiệm và tư duy khác nhau. Nếu có những đụng chạm và mâu thuẫn mà không thể giải quyết thỏa đáng, hãy tôn trọng người khác và né sang đường khác. Thế giới còn quá rộng để tranh dành hay thù hận những miếng đất hay sự việc nhỏ nhoi. Tha thứ cho người và tha thứ cho mình.

Tuy nhiên, một vài bạn sẽ hỏi,”nếu đó là một tranh chấp để sống còn, để giữ phẩm cách cho con người mình, để đáp ứng với chuẩn mực đạo đức và quyền làm người, ta có né tránh được không”.

Tôi luôn luôn đau khổ với câu trả lời,” bạn phải sẵn sàng trả giá cho cuộc chiến và xin ơn trên phù hộ cho bạn”. Nhưng thắng hay thua, hãy tôn trọng kẻ thù.

Alan Phan

Older Entries Newer Entries